“วอยเซ็ค” นั้นไม่ใช่แค่ตัวละครที่เกออร์ก บืชเนอร์สร้างขึ้นมาเองแต่เขาได้รับแรงบันดาลใจมาจากเค้าโครงคดีฆาตกรรมคนรักในช่วงปี 1800 ถึง 3 เหตุการณ์ตอนที่บืชเนอร์ยังมีชีวิตอยู่ได้แก่

• คดีฆาตกรรมคนรักของโยฮันน์คริสเตียน วอยเซ็ค ซึ่งมีอาชีพเป็นทหารปลดประจำการและช่างทำผมปลอมที่เกิดขึ้นในปี 1821 ในเมือง Leipzig ประเทศเยอรมนีและคดีนี้จบลงด้วยการลงโทษประหารชีวิต
• คดีฆาตกรรมคนรักของดานีลชมอลลิง ช่างมวนยาสูบที่เมืองเบอร์ลิน ประเทสเยอรมนีในปี 1817  ซึ่งในตอนแรกถูกลงโทษประหารชีวิต แต่ต่อมาตัดสินเป็นจำคุกตลอดชีวิตหลังตรวจสอบสภาพจิตใจของเขา
• คดีสุดท้ายคือคดีฆาตกรรมคนรักของโยฮันน์ ดีส ช่างทอผ้าลินินที่เมืองดาร์มชตัดท์ ปี 1830 ซึ่งถุกจำคุกนานถึง18 ปี

อย่างไรก็ตามจากทั้งสามคดีอื้อฉาว คดีที่เป็นแรงบันดาลใจให้แก่เกออร์กบืชเนอร์มากที่สุดได้แก่คดีของโยฮันน์ คริสเตียน วอยเซ็คที่ผู้แต่งรู้จักจากวารสารวิชาการทางการแพทย์เนื่องจากตนอยู่ในวงการนี้

โดยพื้นฐานชีวิตของโยฮันน์ คริสเตียน วอยเซ็คนั้น เขาเกิดมาพร้อมกับความยากลำบากและถูกเลี้ยงดูมาในครอบครัวที่ยากจน เขาเคยทำงานหลายอาชีพไม่ว่าจะช่างโกนหนวดช่างทำวิกผม ทหาร ช่างตัดผ้า ไปจนถึงคนรับใช้ และด้วยความสิ้นหวัง ชีวิตที่ตกต่ำเนื่องจากความยากลำบากของภาวะเศรษฐกิจในขณะนั้นเขาจำเป็นต้องลักขโมยเพื่อเลี้ยงชีวิต เขาไม่มีงานทำ แล้วในภายหลังยังพบว่าภรรยาของตนคบชู้กับทหารในเมืองไลพ์ซิกจึงทำให้เขารู้สึกแร้นแค้น สิ้นหวัง และหึงหวงจนตัดสินใจลงมือแก้แค้นภรรยาในที่สุด

   เรื่องราวของคดีนี้เกิดขึ้นเมื่ออดีตพลทหารวอยเซ็คสังหารนางโวสท์ ภรรยาวัย  46 ปี ในปี 1821 เพราะความหึงหวงด้วยการแทงถึง7 ครั้งจนถึงแก่ความตาย และได้ใช้เวลาในพิจารณาคดีนี้ถึง 3ปีจนสุดท้ายก็จบลงด้วยกการถูกพิพากษาประหารชีวิต คดีดังกล่าวเป็นจุดสนใจอย่างมากเนื่องจากมีการถกเถียงเกี่ยวกับสภาพจิตใจของผู้ต้องหาว่าอยู่ในสภาพจิตปกติหรือไม่ตอนลงมือฆ่าเพราะถ้าหากอากรทางจิตของเขาไม่ปกติ วอยเซ็คก็ยังคงมีโอกาสได้ลดโทษหรือไม่ถูกตัดสินประหารชีวิต ซึ่งนี่ก็นับเป็นครั้งแรกในประเทศเยอรมนีที่มีการแก้ต่างด้วยสภาพอาการทางจิตของผู้ต้องหาอย่างไรก็ดีดอกเตอร์เจ เอ คลารุสได้ทำการตรวจสอบสภาพจิตใจของผู้ต้องหา และวินิจฉัยว่าเขามีอาการทางจิตที่คงที่และยังเข้าใจว่าอะไรคือสิ่งที่ผิด และอะไรคือสิ่งที่ถูกต้อง แต่ในขณะที่เขาอยู่ในคุกวอยเซ็คกลับมีอาการแย่ลงเรื่อย ๆ และสุดท้ายเขาก็ถูกประหารชีวิต ณ จัตุรัสหน้าศาลาว่าการเมืองไลพ์ซิก

 ซึ่งวอยเซ็คก็ได้นำเอาคดีฆาตกรรมนี้มาเขียนเป็นบทละครเพราะเขามีทัศนะที่ต่างจากดอกเตอร์คลารุสเกออร์ก เพราะเขาเชื่อว่าวอยเซ็คนั้นมีอาการทางจิตจริง และยังเชื่อว่าสภาพสังคมอันโหดร้ายที่วอยเซ็คอยู่นั้นมีผลต่อการความวิกลจริตที่เกิดขึ้นกับวอยเซ็ค แม้ว่าการที่เขาเลือกฆ่าภรรยานั้นจะเป็นเรื่องผิดในทางกฎหมายแต่สังคมภายนอกที่เลวร้ายก็มีผลต่อการตัดสินใจของเขาด้วย นอกจากที่เกออร์อกบืชเนอร์จะสนใจเรื่องราวชีวิตของวอยเซ็คเพราะเขาสนใจเรื่องทางการแพทย์ และสภาพสังคมที่ส่งผลต่อจิตใจแล้วยังมีแนวคิดที่กล่าวว่าชีวิตของวอยเซ็คตัวจริงนั้นมีความเชื่อมโยงกับเรื่องราวในชีวิตของเกออร์ก บืชเนอร์ไม่มากก็น้อยด้วยเหตุนี้จึงทำให้บทละครเรื่อง “วอยเซ็ค” กลายมาเป็นบทละครที่มีความกลมกล่อมและสมบูรณ์แบบตามแบบฉบับของเกออร์ก บืชเนอร์ 

แน่นอนว่าสิ่งที่วอยเซ็คทำนั้นย่อมไม่ใช่สิ่งที่ถูกต้องแต่ด้วยสภาพการณ์ทางสังคมในขณะนั้น คงจะเลี่ยงไม่ได้ที่จะบอกว่าสภาพสังคมอันโหดร้ายส่งผลกระทบต่อจิตใจของวอยเซ็คเป็นอย่างมาก

การทำอาชีพเป็นเพียงพลทหารรานั้นถือว่าอยู่ในจุดที่ต่ำต้อยที่สุดของทหารวอยเซ็คแทบจะไม่มีสมบัติส่วนตัวเป็นของตัวเองเลยด้วยซ้ำสิ่งที่เขาเหลือเป็นพินัยกรรมในบั้นปลายของชีวิตคือ “เสื้อชั้นใน” เพียงหนึ่งตัวหากจะบอกว่ากลุ่มพลทหารอย่างวอยเซ็คมีรายได้ต่ำที่สุดในสังคมเยอรมัน ณขณะนั้นก็คงไม่แปลก เขาถึงกับต้อง “ขายร่างกาย” ด้วยการเข้าร่วมการทดลองด้านโภชนาการด้วยกินแต่ถั่วเป็นระยะเวลาถึง3 เดือนเพื่อแลกกับเงินค่าจ้างวันละ 2 กรอสเซ่น ซึ่งนั่นไม่เพียงแต่สร้างความเครียดและความกดดันแต่แลกมาด้วยสุขภาพที่แย่ลงนอกจากนี้เขายังต้องทำงานให้กับนายร้อยเอกเพื่อแลกกับเงินเพียงเล็กน้อยมาประทังชีพและเลี้ยงดู จุนเจือภรรยากับลูกแน่นอนว่าการถูกทำลายศักดิ์ศรีและลดทอนความเป็นมนุษย์เช่นนี้ย่อมไม่ส่งผลดีต่อใครวอยเซ็คทั้งถูกทำร้ายร่างกายหนำซ้ำยังถูกทำร้ายจิตใจด้วยการเป็นกระโถนรองรับคำกร่นด่าและดูหมิ่นเหยียดหยามจากนายแพทย์และนายร้อยเอกว่าตนนั้น ทั้งโง่เขลา ยากจนและไร้ศีลธรรม

อย่างไรก็ตามถึงแม้เขาจะถูกรังแกมากแค่ไหน แต่วอยเซ็คก็ยอมรับกับชะตากรรมตัวเองมาโดยตลอดจนในครั้งที่เขารู้ว่าภรรยาผู้เป็นที่รักไม่ซื่อสัตย์ต่อเขานั่นจึงเป็นชนวนที่ทำให้เขารู้สึกสิ้นหวังกับชะตากรรมของชีวิตและตัดสินใจด้วยความโกรธแค้นลงมือสังหารภรรยาของตนเอง

ด้วยเหตุนี้เราจะเห็นได้ว่าสภาพสังคมนั้นมีผลต่อภาวะทางจิตใจของคนตามที่เกออร์กบืชเนอร์ต้องการจะสื่อกล่าวคือโรคทางจิตเภทนั้นส่งผลต่อการกระทำในชีวิตคนเราในหลายด้านหากไม่ได้รับการรักษาแต่อย่างไรก็ดี เราไม่ควรด่วนสรุปและตีตรา จนกลายเป็นสร้างอคติว่าผู้ป่วยจิตเวชอย่างวอยเซ็คนั้นคือผู้ที่น่ากลัวและมักใช้ความรุนแรงเสมอไป ในหลาย ๆงานวิจัยของดอกเตอร์คลารุสต่อวอยเซ็คตัวจริงในภายหลังนั้น ได้กล่าวว่า โยฮันคริสเตียน วอยเซ็คมีอาการที่เรียกว่า “โรคจิตเภท” เพราะตอนที่อยู่ในคุกเขาได้ยินเสียงประหลาดหูแว่ว และภาพหลอน เช่นเดียวกันกับตัวละครวอยเซ็คที่บืชเนอร์สร้างขึ้น

แต่อย่างไรก็ดี “อาการทางจิต” นั้นก็ยังไม่สามารถนำมาอธิบายการกระทำอันโหดเหี้ยมได้เท่า“สภาพสังคม” ที่โหดร้าย เพราะการที่โรคนั้นจะเกิดขึ้นได้ไม่ได้มาจากปัจจัยภายในเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับปัจจัยภายนอกด้วย

 และถึงแม้ว่าผู้ที่มีอาการทางจิตนั้นหากถูกพิจารณาโดยแพทย์ว่ามีสภาวะจิตไม่ปกติจะได้รับโทษเบากว่าบุคคลธรรมดาแต่การมุ่งเน้นการรักษาบำบัดก็ย่อมจำเป็น และยังคงถือว่ากระทำผิดจริรวมถึงงมีการลงโทษ เนื่องจากพวกเขานำมาซึ่งโศกนาฏกรรมและความตายของผู้อื่น 

                         (เหตุกราดยิงปล้นร้านทองจ. ลพบุรี เมื่อปี 2563ผู้เสียชีวิตทั้งหมด 3 ราย)

                 (บันทึกเหตุการณ์ทหารสังกัดค่ายสุรธรรมพิทักษ์กราดยิงใน จ.นครราชสีมา ปี 2563)

เช่นเดียวกันกับในสังคมไทยเราคงจะเห็นเคส #สังคมบังคับให้ต้องร้าย ได้หลายครั้งหลายครา ไม่ว่าจะปัญหาส่วนตัวภาระหนี้สิน ปัญหาครอบครัว การถูกเอาเปรียบ การถูกกดขี่จากสังคมรอบตัวปัญหาเหล่านี้มักนำมาสู่เหตุการณ์อันน่าสะเทือนขวัญและกลายเป็นโศกนาฎกรรมครั้งใหญ่ในและรุนแรงอย่างการกราดยิง

หลายครั้งที่ได้มีการสอบปากคำผู้ต้องหาเหตุผลหลักมักจะเกี่ยวโยงกับอาการทางจิตเภทขั้นรุนแรงที่มีตัวกระตุ้นมาจากความรู้สึกว่าตนเองไม่ได้รับความเป็นธรรมจากสังคมและคนรอบตัวดังนั้นผู้ต้องหาจึงตัดสินใจที่จะลงมือแก้แค้น เพราะโทสะภายในจิตใจซึ่งก็ทำให้เราเห็นว่าความโกรธแค้นที่วอยเซ็ครู้สึกภายในจิตใจนั้นแท้จริงแล้วไม่ว่าใคร ๆ ก็เข้าถึงมันได้หากพบกับความไม่เป็นธรรมในชีวิตอยู่ที่เราจะสามารถควบคุมมันได้หรือไม่หรือตัวกระตุ้นนั้นเป็นชนวนระเบิดที่จะพร้อมทำลายตัวเองในเร็ววัน  หากความไม่ชอบธรรมเหล่านี้เข้ามากัดกินจิตใจจนเรารู้สึกด้อยค่าและไม่อาจหนีความทุกข์เหล่านี้พ้นมนุษย์แทบทุกคนก็แทบไม่ต่างอะไรกับวอยเซ็คที่ไม่อาจลุกขึ้นมาสู่กับสภาพการณ์อันเลวร้ายได้และเลือกที่จะจบความสิ้นหวังในชีวิตด้วยโศกนาฎกรรมและด้วยเหตุนี้เองการโยนความผิดให้ผู้ที่เป็นโรคจิตเวชอาจไม่ใช่ข้อสรุปที่ถูกต้องอาชญากรรมที่เลวร้ายหลายต่อหลายครั้งล้วนเกิดจากการไร้หมุดหมายในชีวิตจนสิ้นหวังเพราะสภาพสังคมที่ไม่เอื้ออำนวยต่อชีวิตหนึ่งๆ ด้วยเหตุนี้เราอาจมองได้อีกแง่มุมว่า “ผู้ถูกกดขี่” เหล่านี้ไม่ต่างอะไรจาก “วอยเซ็ค” และสิ่งที่พวกเขาต้องการก็คงไม่ห่างไกลไปจาก “สภาพสังคมที่มีความยุติธรรมมากขึ้น” เหมือนที่วอยเซ็คต้องการลึก ๆ ภายในจิตใจ