EMPATHY

            หลายคนคงเคยได้ยินคำว่า “EMPATHY” กันบ่อยในยุคสมัยนี้ ไม่ว่าจะในชีวิตจริงหรือบนโซเชียลมีเดีย สำหรับคำว่า Empathy นั้นถ้าจะแปลง่าย ๆ คงหมายถึงการใส่ใจความรู้สึกของผู้อื่นมีความรู้สึกร่วมด้วย และช่วยทำให้คน ๆ ได้รับความใส่ใจมากขึ้น ในสังคมทุกวันนี้มักจะมีการกล่าวถึงการขาด Empathy อยู่หลายต่อหลายครั้งในปัจจุบัน และในบทละครเรื่องนี้ก็เช่นกันเรามองว่าเมื่อไรก็ตามที่คนในสังคมไม่ถูกปลูกฝัง หรือบกพร่องในเรื่องของ EMPATHY แล้ว ก็คงจะทำให้เรามองข้ามผู้ที่ทุกข์ร้อนใจ หรืออยู่ในที่น่าลำบากได้ง่ายๆ ตัวละครวอยเซ็คนั้นขาดสื่งที่เรียกว่า EMPATHY จากสังคมรอบข้างของเขา ในขณะที่วอยเซ็คอยู่ในความท้อ สิ้นหวัง หรือต้องเผชิญหน้ากับเรื่องอันโหดร้าย สังคมรอบตัวไม่ว่าจะเพื่อนของเขา นายแพทย์นายร้อยเอก หรือแม้กระทั่งภรรยาของเขา ก็แทบไม่ได้ดูดำดูดีอะไรวอยเซ็คแม้แต่น้อยหนำซ้ำกลับสร้างบาดแผลภายในจิตใจมากขึ้นไปอีก หากเพียงว่าคนรอบตัวของวอยเซ็คเล็งเห็นปัญหาที่เขากระเสือกกระสนอยู่แล้วแสดงความห่วงใย ยอมรับฟัง เป็นกำลังใจ และหยิบยื่นความช่วยเหลือเท่าที่สามารถทำได้ด้วยความเต็มใจตัวละครวอยเซ็คในเรื่องนี้ ก็อาจมีจุดจบอีกรูปแบบหนึ่ง 

     ในปัจจุบันนี้ประเทศไทยยังมีคนที่ตกอยู่ในภาวะคับขันแบบวอยเซ็คอยู่มากมายภายใต้สภาวะทางการเมืองเศรษฐกิจ และสังคมที่ไม่เอื้อต่อการมีชีวิตที่ดี ซึ่งในสภาวะเช่นนี้ การมี Empathy ก็ถือว่าเป็นอีกหนึ่งสิ่งที่สำคัญ ไม่ใช่แค่เพียงว่ามี Empathy กับคนรอบตัว หรือในโซเชียลมีเดียเท่านั้น แต่ผู้ที่มีอำนาจมากกว่า หรืออยู่ในจุดที่สูงกว่าคนอื่นๆ ทั้งในเชิงอำนาจ ชนชั้น หรือฐานะทางสังคม ก็ควรมีความรู้สึกนี้และปฏิบัติต่อผู้ที่มีกรอบทางอำนาจไม่เท่ากับเขาด้วยแนวคิด Empathy

            การมีความสามารถเข้าใจผู้อื่นในมุมมองที่พวกเขาเป็นนั้นนับได้ว่าเป็นปัจจัยพื้นฐานที่ทำให้คนเราเข้าใจ และมองเห็นมุมมองที่หลากหลายของมนุษย์มากขึ้นไม่ว่าคน ๆ นั้นจะมีสภาพการณ์ในชีวิต ฐานะ หรือระดับชนชั้นทางสังคมเช่นไร ดังนั้นถ้าเราขาดความเข้าใจในส่วนนี้ก็อาจกลายเป็นว่าเราปล่อยให้ผู้อื่นเผชิญอยู่กับปัญหาอันหนักหน่วงอยู่เพียงลำพัง ด้วยเหตุนี้จึงปฏิเสธไม่ได้ว่าเราควรเริ่มคิดถึงใจเขาใจเรารู้สึกและเข้าใจความเจ็บปวดของผู้อื่น และที่สำคัญที่สุดคือ การยื่นมือเข้าช่วยเหลือไปจนถึงการช่วยเสริมสร้างให้อีกฝ่ายรู้สึกมีคุณค่า เพื่อที่จะช่วยให้รอดพ้นจากสังคมอันแสนโหดร้ายนี้และทำให้คนที่กำลังพบเจอกับความไม่เป็นธรรมอย่าง “วอยเซ็ค”ในชีวิตจริงนั้นไม่เพิ่มขึ้นมาอีก

EQUAL HUMAN BEINGS

         นอกไปจากการมี Empathy ต่อผู้อื่นในสังคมแล้ว เรามองว่า “คนเท่ากัน” นั้นยังเป็นอีกหนึ่งแนวคิดที่จะช่วยหยุดการกดขี่ผู้อื่น ดูหมิ่น หรือเหยียดหยามได้ถึงแม้ว่าไม่ใช่ทุกคนจะมีฐานะ อำนาจ ชนชั้น หรืออำนาจเชิงโครงสร้างเศรษฐกิจและการเมืองที่เท่ากันหรือรูปร่าง เพศภาพ ความเชื่อ ศาสนา และวัฒนธรรมที่เหมือนกัน แต่ ทุก ๆคนในสังคมล้วนมี “สิทธิความเป็นมนุษย์ที่เท่าเทียมกัน” ดังนั้นการมองคนเท่ากันในที่นี้คือ “การเคารพความแตกต่างของทุกคน” ไม่ว่าจะในเชิงโครงสร้าง หรือความคิด และทัศนคติ เพราะมนุษย์เรานั้นล้วนแตกต่างกันไปโดยธรรมชาติแต่ก็ยังสามารถที่จะเท่าเทียมกันได้ (different but Equal) นอกจากนี้การมองคนเท่ากันยังรวมถึงการเคารพในสิทธิของคนอื่นไม่ล่วงเกินหรือทำร้ายผู้อื่นทั้งในด้านร่างกายหรือจิตใจที่อาจนำไปสู่ความบอบช้ำและกลายมาเป็นแผลลึกในจิตใจ การมีทัศนคติในการพยายามเข้าใจผู้อื่นและยอมรับในความแตกต่าง ความหลากหลายของมนุษย์นั้นเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้เราเล็งเห็นคุณค่าในชีวิตของผู้อื่นเท่า ๆ กับชีวิตของตัวเอง ซึ่งถ้าเปรียบกับในเรื่องวอยเซ็คแล้ว หากนายร้อยเอก หรือนายแพทย์ปฏิบัติต่อวอยเซ็คเหมือนกับเป็นมนุษย์คนหนึ่งไม่ใช่หนูทดลอง หรือมองว่าวอยเซ็คเป็นสัตว์ที่อยู่ต่ำกว่าคน วอยเซ็คก็อาจไม่ดำดิ่งกับความโกรธแค้นและสิ้นหวังในชีวิตจนไร้ที่พึ่งพิงและตัดสินใจจบชีวิตอันยากเข็ญด้วยวิธีเช่นนี้

 AWARENESS

      และสุดท้ายคงเป็นอะไรไปไม่ได้นอกจากการร่วมสร้างความตระหนักรู้ในสองแง่คิดข้างต้นการช่วยสร้าง Awarenessเรื่อง Empathy และความเท่าเทียมกันของคนในสังคมปัจจุบัน ในปัจจุบันนี้ทั้งในชีวิตจริงและบนโซเชียลมีเดียก็ได้มีการพูดถึงแนวคิดสองอย่างนี้มากขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งก็นับว่าเป็นเรื่องที่ดีการมีความตระหนักรู้อยู่ตลอดเวลาและเผยแพร่มันออกไปให้กว้างขึ้นนั้นทำได้หลากหลายในทางปัจจุบันการเป็นหนึ่งในกระบอกเสียงเพื่อเรียกร้องความไม่ยุติธรรมและยืนยันที่จะต่อสู้ยืนหยัดเคียงข้างผู้ที่ถูกกดทับ รวมถึงต่อสู้เพื่อควาอยุติธรรมที่ตนเองพบเจอนั้นถือว่าเป็นความกล้าหาญที่ควรได้รับการยกย่องซึ่งการสร้างความตระหนักรู้ และปฏิบัติดีต่อผู้อื่นเหล่านี้ย่อมสร้างผลดีต่อสังคมไม่มากก็น้อยและถ้าหากการตระหนักรู้ถึงความเท่าเทียมในสังคมเพิ่มขึ้น ก็คงจะทำให้ไม่มีใครคนใดมองผู้ที่ตกอยู่ในชะตากรรมแบบเดียวกันกับ“วอยเซ็ค” ว่าต่ำต้อยอีกต่อไป

Are You Woyzeck in This Society?

     ในท้ายที่สุดผู้ที่จะสามารถตอบคำถามที่เราตั้งไว้ว่าแท้จริงแล้วคุณเป็นวอยเซ็คในสังคมนี้หรือไม่ หรือว่าแท้จริงเราเป็นผู้สร้างวอยเซ็คในสังคมนั้นก็คือตัวเราเอง การจะตัดสินว่าเรามีความเป็นวอยเซ็คในตัวเรามากแค่ไหนนั้น ขึ้นอยู่กับการตกตระกอนประสบการณ์ในชีวิตของผู้อ่านว่ารู้สึกเชื่อมโยงได้ถึง “วอยเซ็ค” ในตัวเราได้มากน้อยเท่าไร หรือเมื่อได้ทำความรู้จักบทละครเรื่องนี้อย่างลึกซึ้งมากขึ้นแล้วกลับรู้สึกว่าเรากำลังเป็น “นายแพทย์” หรือ “นายร้อยเอก” แทนที่จะเป็นวอยเซ็ค  

Answer Your Question Here

อ้างอิง
NationTV. คนเท่ากัน​ จริงไหม?. (2562). เข้าถึงได้จาก https://www.nationtv.tv/news/378745449
Incwaran.(2563). Empathy เข้าใจคนอื่นง่ายๆ ด้วยการเอาใจเขามาใส่ใจเรา. เข้าถึงได้จาก https://www.mangozero.com/empathy/