The Friendly WindMister Tok
รำพึงถึง "Omnivisions (ออมนิวิชั่น)" และปกเทปอัลบั้มทั้งหลายในไทย
  • Notice: บทความนี้ผมเองเขียนมาจากความทรงจำและฐานข้อมูลที่ผมมีอยู่ หาตกบกพร่องประการใด ขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วยครับ


    อะไรที่ทำให้เพลง ๆ หนึ่งล่ะ น่าสนใจ เอ็มวีก็ใช่ดนตรีก็ใช่ เสียงร้องก็ใช่ แต่จะมีสิ่งหนึ่งที่ทำให้เพลง ๆ นั้นมีความน่าสนใจ และจำภาพลักษณ์ได้ดีนั่นคือ “ปกอัลบั้มนี่เอง”


    งานศิลป์ในปกอัลบั้ม (หรือซิงเกิล) มีผลต่อภาพลักษณ์ศิลปินเอง และผู้ที่ซื้อเพลงมาฟัง กล่าวคือ ผู้ฟังได้จำภาพลักษณ์และดนตรีโดยร่วมได้ง่ายขึ้น และทำให้เกิดเป็นความประทับใจครั้งแรกระหว่างคนฟังเพลงกับศิลปินคนนั้น ๆ ได้  (เทคนิคสร้างปกอัลบั้มให้ศิลปินโดยเปลี่ยนเสียงเพลงให้เป็นภาพเหนือจินตนาการ, ม.ป.ป.) ยกตัวอย่าง ปกอัลบั้มของพี่เต๋อ เรวัต ทั้ง 4 ชุด (1-2-3-ชอบก็บอกว่าชอบ) แสดงถึงเพลงที่มีเนื้อหาปรัชญาทั้งชีวิตและความรักในแนวคิด “พี่ชายใจดีมีหนวด” (อนึ่ง คนวาดลายเส้นจมูกและหนวดพี่เต๋ออันเป็นเอกลักษณ์คือ อ๊อด-กิตติศักดิ์ ช่วงอรุณ ผู้บริหารแกรมมี่ตั้งแต่วันก่อตั้งจนวันนี้ / ข้อมูลจากคลับเฮาส์ซองฮิต ตอน เรวัต พุทธินันทน์ วันที่ 31 สิงหาคม 2564)


    ย้อนกลับไปในช่วงปี 2527 ช่วงที่วงการเพลงไทยเริ่มเฟื่องฟู มีบัณฑิตจากคณะมัณฑนศิลป์ สาขานิเทศศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ชื่อว่า “สถิตย์ เลิศในเกียรติ” พร้อมกับเพื่อน ๆ เข้ามาพลิกโฉมการออกแบบปกอัลบั้ม จากเดิมที่ถ่ายเห็นตัวศิลปินกับงานแอร์บรัซในเวลานั้น มาเป็นการสื่อความหมายตามเพลงและศิลปิน กับผลงานประวัติศาสตร์ของวงคาราบาว “เมดอินไทยแลนด์”


    (https://th.wikipedia.org/wiki/เมด_อิน_ไทยแลนด์_(อัลบั้ม))

    ด้วยรูปลักษณ์ปกเทปและปกแผ่นเสียงรูปใบตอง ทำให้ภูมิปัญญาไทยได้แสดงเป็นตัวแทนความร่วมสมัยไปกับบทเพลงสร้างสรรค์สังคมทั้งอัลบั้มชุดนี้ (ในเวลานั้น) ของวงเขาควายได้กลมกลืน 


    พวกเขาคือ “Ommivisions (ออมนิวิชั่น)” ทีมออกแบบกราฟฟิกที่ได้แจ้งเกิดจากงานออกแบบครั้งแรกของพวกเขานี้แหละ


    แรกเริ่มทีมงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของบริษัทพรีเมียร์ มาร์เก็ตติ้ง ของอากู๋-ไพบูลย์ ดำรงค์ชัยธรรม ในเวลาต่อมาชื่อดังกล่าวกลายเป็น “แกรมมี่” อย่างที่ทุกคนรู้จักกัน (สิทธิ์ เสียงอดีต, 2559) ทีมงานกลุ่มนี้ได้ออกแบบปกอัลบั้มดี ๆ ให้ศิลปินฝั่งแกรมมี่ยุคแรกสุดเยอะมาก ก่อนจะขยับไปออกแบบปกให้ทางฝั่งนิธิทัศน์ รถไฟดนตรี (ฝ่ายศิลป์ที่นั่นตอนนั้นร่วมออกแบบกับทีมนี้ด้วย) ไนต์สปอต ครีเอเทีย แม้กระทั่งอาร์เอสหรือมิวสิคไลน์/ท็อปไลน์ไดมอนด์ (อยู่แล้ว) ก็ยังใช้บริการค่ายนี้ถ่ายภาพ และ/หรือ ออกแบบปก (ยิ่งสองค่ายแรกที่กล่าวมานี่จะเป็นช่วงพีค ๆ ของทีมนี้ที่ได้ออกแบบอัลบั้มให้ ช่วงประมาณปี 2529 - 2531 / ส่วนอาร์เอสใช้บริการทีมนี้ถ่ายภาพให้ครั้งแรกเมื่อปี 2532 กับอิทธิ พลางกูร ชุดไปต่อไป) ยิ่งยุค 90s ทีมงานนี้ก็ยังทำ Digital Art ปกเทปให้ โดยที่เลย์เอาท์ปกเทป (เครดิตคนทำเพลง เนื้อเพลงข้างใน) อาจจะให้ฝ่ายศิลป์ของค่ายนั้น ๆ ออกแบบเอง


    นอกเหนือจาก Omnivisions แล้ว ยังมีทีมงานที่ออกแบบปกเทปตามค่ายของตัวเอง ซึ่งออกแบบปกได้น่าสนใจมาก อย่างทีมงานฝ่ายศิลป์ของ RS ในยุคโลโก้ดำแดงจนถึงโลโก้ RS Pro สี่เหลี่ยมโค้งมน (และก็ RS Promotion Group ที่เป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้ายาว ๆ) ย่านโคลีเซียม ไม่ว่าจะเป็นสืบชัย บุญมั่น ณรงค์ศักดิ์ นาคพันธ์ ประภาส จันทาพูน จนไปถึงพี่เสือ-ธนพล อินทฤทธิ์ ที่แจ้งเกิดจากการออกแบบปกอัลบั้มชุด “เก็บรัก...มาฝากฝัน” ของวงปุยฝ้าย ต่อมาแต่งเพลง ”เก็บตะวัน” ให้อิทธิ พลางกูร (รวมถึงออกแบบปกเทปประวัติศาสตร์และโลโก้ประจำตัวของพี่อิท ในชื่อชุด “ให้ มัน แล้ว ไป”  กับเพลงร็อกที่จริง ๆ จัง ๆ ครั้งแรกของค่ายอาเฮีย) และฉายเดี่ยวกับ “ทีของเสือ” จนเป็นตำนาน




    บางปกบางอัลบั้ม...คนในวงการศิลปะขนานแท้มาร่วมออกแบบให้ (บางคนเป็นถึงศิลปินแห่งชาติในเวลาต่อมา) เช่น เด็กปั๊ม (ชาติ กอบจิตติ พันธุ์หมาบ้า ออกแบบ / ชุดนี้ดังมากจนสปอนเซอร์เข้าเป็นน้ำมันเครื่องเลยนะ) มาลีวัลย์และชรัส (เสื้อผ้าโดยไข่บูติค สมชาย แก้วทอง / สไตล์ลิสต์โดยพี่หมึก-โรจ ควันธรรม) หรือ ฤทธิพร อินสว่าง ชุดก้าวแรก และ มาโนช พุฒตาล ในทรรศนะของข้าพเจ้า เป็นผลงานออกแบบจากจิตรกรจากรั้วศิลปากร ประทีป คชบัว)




    บางปกอัลบั้ม...เล่าถึงประวัติศาสตร์การเปลี่ยนผ่านจากดนตรี 4 ค่ายใหญ่ (แกรมมี่ คีตา อาร์เอส และนิธิทัศน์) มาเป็นเพลงนอกกระแสอย่างจริงจังกับการมาของค่ายเบเกอรี่ นับตั้งแต่เสาต้นแรกชื่อ “เสริมสุขภาพ” ของโมเดิร์นด็อก ที่เป็นภาพตัดแปะแนวโบราณ ๆ ฝีมือออกแบบของ ทอม-วรุตม์ ปันยารชุน (ผลงานเด่นอีกชิ้นของเขาคือปก Rhythm & Boyd ที่เป็นการขูดภาพถ่ายเด็กขาวดำ) รวมไปถึงปกอัลบั้ม Two Eggs ของซีเปีย ที่ดึงนางแบบดังอย่าง คาร่า พลสิทธิ์ มาถือไข่สองฟอง และมีการติดโลโก้ “Parental Advisory” เป็นครั้งแรก ๆ ของไทย (เป็นผลงานออกแบบของ อนิรุทธ วัณณรถ)

    ที่สำคัญ จะมีจุดสังเกตถ้าใครมีเทปของค่ายขนมปัง เวลาสปอนเซอร์เข้านั้น จะไม่อยู่บนปกตรง ๆ เหมือนปกเทปทั่ว ๆ ไปในเวลาเดียวกัน แต่จะแทรกอยู่ในปกข้างในแทน เช่น อรอรีย์ชุดแรกเป็นนมเปรี้ยว โจอี้บอยชุด Joey Man เป็นหมากฝรั่ง Triumph Kingdom ชุดแรกที่เป็นโบ-จอยซ์ยืนบนพื้นหลังสีขาวและเป็นมุมสูงนิด ๆ ก็เป็นน้ำดื่ม


    หรือถ้าเป็นยุค 2000s เป็นต้นมา ก็จะเป็นทีมออกแบบอย่าง DUCTSTORE the design guru ผลงานเด่น ๆ ของกลุ่มนี้ก็มีอย่าง 2 Days Ago Kids ชุด Time Machine (กลับมาได้หรือเปล่า...) Friday ชุด Magic Moment หรือ Sqweez Animal ชุด อาจยังไม่สาย (ขอบคุณข้อมูลส่วนนี้จากพี่ เลเล่เล้ - The Standard และพี่ท็อปเทพ Summer Disc มา ณ ตรงนี้ด้วยครับ)


    และช่วงเวลาเดียวกัน ก็ได้มีผู้กำกับศิลป์รุ่นใหม่ที่มาประดับวงการงานศิลป์ตามปกอัลบั้มของวันนี้อย่าง เป๋ง-ชานนท์ ยอดหงษ์ หรีออ๊อด-สุพิชาน โรจน์วณิชย์ แน่นอน ทั้งสองคนไม่ได้ทำหน้าที่ออกแบบปกอย่างเดียว แต่ต้องออกแบบ “แพกเกจจิ้ง” ให้น่าสนใจในยุคที่การซื้อแผ่นเพลงกำลังเปลี่ยนผ่านจากวางขายตามร้านค้ามาเป็นยุคพรีออร์เดอร์


    จากยุคเทปจนถึงสตรีมมิ่ง ปฏิเสธไม่ได้เลยว่า ภาพหน้าปกเพลงคือสิ่งที่ดึงดูดใจให้คนได้ฟังเพลงข้างใน และแทรกอะไรที่เป็นได้มากกว่าภาพวาดเพียงอย่างเดียว (รวมถึงการฟังเพลงของคนในวันนี้ที่อาจจะดูฉาบฉวยเกินไป และไม่ประทับใจเท่าสมัยเด็กเทป) และงานศิลป์เหล่านั้นอาจมีแทรกแนวคิดจากบทเพลงในอัลบั้มหรือซิงเกิลนั้น ๆ และเจตนารมณ์ของศิลปินเอง


    ฉะนั้นแล้ว อย่าลืมให้ความสำคัญกับ “ปกเพลง” ทุกครั้งที่ได้ฟังเพลงครับ


    ที่สำคัญ ขอขอบคุณทีมงาน Omnivisions ที่พัฒนาวงการศิลปะในปกอัลบั้มและนำร่องความคิดสร้างสรรค์ในงานศิลป์ให้คนรุ่นหลังตามรอยครับ....ด้วยจิตคารวะ




    รายชื่อผลงานออกแบบปก และ/หรือ ถ่ายภาพ รวมถึง Digital Art ของทีมงาน Omnivisions บางส่วน “โดยไม่แยกค่าย” (เท่าที่ผมนึกออกและไปค้นมา) และนับเฉพาะที่มีเครดิตว่า "Omnivisions/สถิตย์ เลิศในเกียรติ/ออมนิวิชั่น" เท่านั้น เพื่อความชัดเจนของข้อมูลที่ค้นมา

    อัปเดตล่าสุด 22 พฤษภาคม 2565


    - เมด อิน ไทยแลนด์, ห้ามจอดควาย, บัญญัติ 10 ประการ - คาราบาว

    - มายาแฟนตาซี - รอยัลสไปรท์ส

    - ฝันสีทอง (ปกพี่แจ้กับสมาชิกวงพลอยยืนหน้ารถยนต์), ที่สุดของแจ้, แสลงใจ, สัมผัสที่ 6, รักเธอคงกระพัน, สวัสดีบางกอก - ดนุพล แก้วกาญจน์

    - เก่า เก่า - มิติ (White Support)

    - รักไม่รู้จบ, รวมเพลงยอดนิยม ชุดพิเศษสุด 18 เพลงอมตะ - โอเวชั่น *ภาพประกอบสีฟ้า ๆ ชุดรักไม่รู้จบ เป็นฝีมือจิตรกรชื่อดัง อ.เกริกบุระ ยมนาค*

    - เปรี้ยว 2 (Cover เพลงสากล), รวมเพลงยอดนิยม (ชุดนี้มีเพลง Within You Remain และ Girl You Are My Love ภาคภาษาไทย) - ดอน สอนระเบียบ

    - เปลี่ยนทุกวัน - ร็อกเคสตร้า

    - คนดอยทำเอง, ขึ้นเหนือล่องใต้ - เดอะม้ง *ปกชุดนี้น่ารักมากครับ เป็นตุ๊กตาเด็กดอย ผลผลิตของพี่น้องพลางกูร (อุกฤษณ์ - อิทธิ)*

    - อุ๊ย - นกแล

    - จะหาใครเหมือนเธอ/นางพญากับคนป่า - สเตทเอ็กซ์เพรส *ปกที่เป็นภาพวาดผู้หญิงหันข้าง เป็นฝีมือของ อ.เกริกบุระ ยมนาค*

    - ครั้งนี้ของพี่กับน้อง - The Innocent *พี่สัน มือคีย์บอร์ดวงนี้ ต้องการปกที่สื่อถึงว่า “เพลงทุกเพลงในชุดนี้ต้องการความปราณีตละเมียดละไม” จนเป็นปกโครเซนต์ในตำนาน*

    - คนกินแดด - นิรนาม (เครดิตขึ้นชื่อของพี่สถิตย์ครับ)

    - เพ้อเจ้อ - โชคดี พักภู่

    - อยากจะรัก - ฟอร์เอฟเวอร์

    - 18 กะรัต พิเศษ *ภาพประกอบรูปเพชรกับนางฟ้า เป็นฝีมือของ อ.เกริกบุระ ยมนาค เช่นเคย*

    - แมกไม้และสายธาร, รวมเพลงรักยอดฮิต, Because I Love You, Together, ดอกไม้ของน้ำใจ - สาว สาว สาว

    - ด้วยใจรักจริง, จากกันมานาน - เบิร์ดกะฮาร์ท

    - ฝัน...ฝันหวาน - ผุสชา โทณะวณิก

    - The Candle Lights Blues - Infinity

    - พ-วงเดือน - ณัฐ ยนตรรักษ์ 

    - แม่อุ๊ - สุเทพ ประยูรพิทักษ์

    - กับฉัน - มาลีวัลย์ เจมีน่า (ปกสีขาวที่มีเพลง "เก็บหัวใจ" / ส่วนปกสีส้ม ๆ ดำ ๆ เป็นฝีมือของทีมงาน GYA Studio ห้องภาพสายแฟชั่นยุค 80s)

    - ดอกไม้บานเจ้าเอย, แว๊บเดียว - XYZ

    - สายลมกับความรัก - ศิรินันท์ โรจนธรรม

    - อยากให้ความรัก (แก่คนทั้งโลก) - แกรนด์เอ็กซ์

    - ปิ๊ง ติ๊ก ติ๊ก ติ๊ก/อยากรักใครสักคน, From Me To You - Crystal (Terry - Yolly)

    - Is It Over - กิตติคุณ เชียรสงศ์

    - หนุ่มคนนี้ชื่อ "เสกสรร" - เสกสรร ทองวัฒนา

    - ขอมีเพียงเธอ - แซม ยุรนันท์

    - แด่...ที่รัก - วงเพื่อน

    - เพราะเราเข้าใจ - รวิวรรณ จินดา *เครดิตบนปกเทปนี่อ่านไปยิ้มไป เพราะเป็นความรู้สึกที่ขอบคุณคนเบื้องหลังได้อย่างประทับใจมาก*

    - เพียงดวงตาและรอยยิ้ม - พัชรา แวงวรรณ

    - ผักชีโรยหน้า, ฟักทอง - อัสนี - วสันต์

    - บินไปดวงจันทร์ - ฟรีเบิร์ดส *หมี คาราบาว เคยอยู่วงนี้* 

    - ใคร ๆ ก็รู้, This Old Guitar #3 (มีเพลงใหม่เฉพาะชุดนี้ชื่อ Always แต่งโดย เด่น เดนเวอร์ นฤทธิ์ พันธุเมธา), ตัวแทน, ความหมายใหม่จากความในใจ- ภูสมิง หน่อสวรรค์

    - ไม่มีน่้ำตา - วงผู้หญิง

    - Mighty Queen *ตุ๊ก-วรัชยา พรหมสถิต พี่สาวพี่ต้อ-กุลวัฒน์ (ผู้ล่วงลับไปแล้ว) อยู่วงนี้*--

    - Power Band ‘30 - พาวเวอร์แบนด์ *เพลงอายฟ้าดิน เวอร์ชั่นที่คุ้นเคย ดนตรีโดยพี่ปอนด์-ธนา ลวสุตครับ*

    - เขาคือนราธิป - นราธิป กาญจนวัฒน์

    - แกง - แอนนา โรจน์รุ่งฤกษ์ (ออกแบบร่วมกับ พิเศษ ไทยานันท์ เจ้าของผลงานปกอัลบั้ม "เอกเขนก" ของวงเฉลียง)

    - ปริศนา, ต่างกันที่กาลเวลา 2 - พิงค์แพนเตอร์

    - สิ่ง ดี ดี - หนุ่มเสก

    - พุ่มพวง ‘31 ภาค 2, พุ่มพวง ‘32 ชุด 1-2 - พุ่มพวง ดวงจันทร์-

    - ดาวสีม่วง, มดคันไฟ, รักต่างมิติ - หรั่ง ร็อกเคสตร้า *เครดิตปกชุดดาวสีม่วงนี้เป็นภาษาอังกฤษครับ*

    - อ๋อเหรอ - ธงชัย ประสงค์สันติ

    - แบกรักไปให้ - โอ ชัยรัตน์ เทียบเทียม

    - บอกมาเลยนะ - อลิศ คริสตัน

    สิ่งที่อยู่ในใจ - ฉัตรชัย เปล่งพานิช

    -  Everywhere's Music, วันนี้ดีจัง - บุปผา ธรรมบุตร

    - ไปต่อไป - อิทธิ พลางกูร

    - คนไม่เคย - เฟม

    - ใจสองดวง - พัณนิดา เศวะตาสัย

    ไม่ได้มามือเปล่า - ปฐมพร ปฐมพร

    - ก้าวที่สอง - ฤทธิพร อินสว่าง (เครดิตขึ้นชื่อของพี่สถิตย์ครับ)

    - ทำมือ - แอ๊ด คาราบาว

    หัวใจใกล้กัน, Love Letters, เพราะขอบฟ้ากว้าง - สุชาติ ชวางกูร

    - คนพันธุ์ร็อก, เจ็บกว่านี้มีอีกไหม - ไฮร็อก

    - แอบสนุกสนานกับความมุ่งมั่นของชีวิต, ขบวนการโป๊งโป๊งซึ่ง - สามโทน

    มะลิลาบราซิลเลื่ยน, ไม่อ้วนเอาเท่าไร - มะลิลา บราซิลเลี่ยน

    - เดินมา - เฮนรี่ ปรีชาพานิช (พี่แซ่ปั้นมากับมือเลยนะ)

    - หยก - ทัศนีย์ ชลหวรรณ (พี่แซ่ปั้นอีกแล้ว)

    - ปะการังไปไหน - ซูซู

    - กลับมาแล้ว - ดิอิมพอสซิเบิล

    - ลูกลิงในดวงใจ - ภูษิต ไล้ทอง *ปกนี้ 2 ภาษาครับ (ไทย-อังกฤษ) เมื่อพลิกอีกข้าง และเอาปกซีดีมาเป็นลูกเล่นด้วย*

    - เราคือลูกแก้ว, อารมณ์เนี๊ยะ - อ้อม สุนิสา สุขบุญสังข์

    - 9 เพลงพระราชนิพนธ์ ชุดแสงเทียน (รวมศิลปินคีตาปี 2533)

    - ขอเป็นพระเอก, นีโน่คัมแบ๊ก - นีโน่ เมทนี บุรณศิริ

    - ลีลา - ปุ้ม อรวรรณ เย็นพูนสุข

    - วัคซีน - ภุชงค์ โยธาพิทักษ์

    จะร้อนหนาวเพียงใด จะใจดีเหมือนเดิม - จารุณี สุขสวัสดิ์

    - โช๊ะ ไชโย, เต็มเหนี่ยว, ยินดีต้อนรับ, ซ.ต.พ. - ติ๊ก ชิโร่ (พี่โต้ ชิริก มีส่วนร่วมออกแบบด้วย โดยเฉพาะชุดแรก พี่แอ๊ด-ไชยวัฒน์ อนุตระกูลชัย ออกแบบปกให้ และตอนนั้นเขาเองเรียนถาปัดจุฬา และฝึกงานที่ค่ายนิธิทัศน์)

    - พงษ์พัฒน์ ภาค 3 - พงษ์พัฒน์ วชิรบรรจง

    - Jiggo - โก้ นฤเบศร์ จินปิ่นเพชร

    - ผู้ชายที่ไม่ธรรมดา - กิติกร เพ็ญโรจน์

    - อาบ ลม ห่ม ฟ้า - พิสุทธิ์ ทรัพย์วิจิตร

    เจ้าดอกทิชชู่ - เศก ศักดิ์สิทธิ์

    - อัศเจรีย์ - ไฮดรา *ปกเทปหลักที่เป็นรูปเจาะกระดาษเป็นฝีมือของพี่ตุ้ม สุขสมิทธิ์ ชื่นประสิทธิ์ ในเวลาต่อมาออกแบบปกเทป "ไข้ป้าง"*

    - ฟอร์มหล่นไม่ต้องเก็บ - ไฮแจ๊ค

    - YOU - 4 - ยูโฟร์

    - รู้แล้วจะหนาว - ปัทมวรรณ เค้ามูลคดี

    - มหัศจรรย์ - ทัช ณ ตะกั่วทุ่ง

    - ข้ามเวลา 2 - เรนโบว์

    - หิน เหล็ก ไฟ - หิน เหล็ก ไฟ

    - ฉันทุกที - อั้น สหพล จุลวงศ์ (เจ้าของเสียงร้อง "หัวใจเธอมีหรือเปล่า" ของวง ฟอร์เอฟเวอร์)

    - NOOK - นุ๊ก สุทธิดา เกษมสันต์ ณ อยุธยา

    - ไร้กาลเวลา 1-2 - กำธร ศรวิจิตร

    - ต. กับ จ. - โป้ง วราวุธ บูรพาชยานนท์

    - The Back Up (ชุดที่มีเพลง "ปั้นปึ่ง")

    - ทอม ตามหา เจอรี่ - ทอม อิศรา (สมัยเด็กมาก ๆ ก่อนจะมาดังในวันนี้)

    -  อยากบอกให้รู้ว่ารัก - กุ้ง ตวงสิทธิ์ เรียมจินดา


    “ยกมาเท่านี้ก่อนนะครับผม ง่าย ๆ คือ เป็นต้นแหละ”


    เอกสารอ้างอิง

    เทคนิคสร้างปกอัลบั้มให้ศิลปินโดยเปลี่ยนเสียงเพลงให้เป็นภาพเหนือจินตนาการ. (ม.ป.ป.).      

           https://number24.co.th/article/album-cover-design-tips. 

    สิทธิ์ เสียงอดีต. (3 สิงหาคม 2559). “ปก” ปฏิเสธไม่ได้ว่า ปกแผ่นเสียง ปกเทป ปกซีดี...มีอิทธิพลต่อยอด

           ขาย เพิ่มเสน่ห์และอรรถรส. Facebook. 

           https://web.facebook.com/groups/605350699545632/posts/1107125456034818


Views

เข้าสู่ระบบเพื่อแสดงความคิดเห็น

Log in