too pale too late to redden

“คดีรวมนี้ผมให้คุณจัดการ” อีธาน เนลสัน หนึ่งในเจ้าหน้าที่สัญญาบัตรฝ่ายประชาสัมพันธ์ข่าวของสำนักงานเปรยขึ้น

     ผมเงยหน้ามองเขา เบี่ยงตัววาดวงแขนออกห่างแอ่งน้ำเมาครึ่งแก้วตรงหน้า เพียงชั่วเดียว การคำนวณผลลัพธ์บนเครื่องรับสารส่วนตัวของผมก็แสดงสัญลักษณ์ดวงกลม เผยร่างคล้ายฟองอากาศเว้าเล็กให้จับต้อง ทว่ามีแค่ผมคนเดียวที่รับรู้และเข้าใจมัน เฉดเหลืองอ่อนกระพริบถี่ เตือนผ่านโฮโลแกรมเหนือศีรษะ ท่าทีไม่เป็นเดือดเป็นร้อนของเขาราวกับคนเพิ่งจะพูดประโยคแฝงความหมายเดียวกับถ้อยแถลงจำพวก ‘พ่อฉันตายไปแล้วเมื่อวานนี้’ เพื่ออยากให้ผมเลือกตอบง่าย ๆ แต่กระชับใจความอย่าง ‘เสียใจด้วย’ เวลานึกอะไรอื่นไม่ออกเมื่อร่างกายกำลังเผชิญเรื่องสำคัญ

     สีหน้าเขาพิลึกนัก คงคาดว่าผมจะตกปากง่ายเหมือนสายสืบเอกชนทั่วไปที่ทำเพราะราคาดี

     “ถ้าเรื่องนี้เป็นการฆ่าตัวตายล่ะ ผมจะทำอะไรได้” ผมช้อนเอกสารปึกหนาขึ้นพิจารณา ใช้เวลาเพียงนาทีเดียวก็สแกนอ่านอักษรห่างบรรทัดได้หมดจรด แตกย่อยได้ว่าข้อความด้านในคือจั่วสอดแนมปริศนาสำคัญ ภายใต้รหัสโค้ดลับของทีมดีเอส (Data Scientists) ที่มีหน้าที่สืบค้นชุดข้อมูลสำหรับพัฒนาโมเดล DR-790 ในการจำแนกกลุ่มเด็กมีภาวะ ‘ฝัน’ และ ‘ไม่มีฝัน’ 

     อักษรพิมพ์เล็กอวดรายงานผลตรรกะจากการรักษาด้วยการกระตุ้นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า กล่าวคือ ทั้งหมดเป็นคลังข้อมูลส่วนตัวของเด็กชาย นาม ลูเซียน บีสัน อายุ 14 ปี ซึ่งปรากฏผลทดสอบเป็นลบ ก่อนชุดข้อมูลในระบบคาดบรรทัดสีแดงเหนือจอจะค่อย ๆ เปรยต่อ

     โปรแกรมถ่ายโอนชุดข้อมูล “ดาวน์โหลดความฝัน” ดำเนินการกอบกู้ไม่สำเร็จ

     พวกเขาแยกน้ำหนักสันนิษฐานทิ้งทวนออกเป็นสองฝั่ง คือ ครอบครัวบีสันขายฉบับยังไม่ดัดแปลงให้กับคู่ค้าเอกชนในราคาหกหลักไปแล้ว หรือไม่ก็ ในทางกลับกัน คงเป็นเพราะเด็กชายบีสันพยายามจะบอกความเป็นจริงข้อนี้แก่คุณหมอการ์ดเนอร์ว่า เขาคือเด็กในจำนวนไม่น้อยที่สูญเสีย ‘ความฝัน’ ไปแล้ว สืบเนื่องระบบคำนวณอารยธรรมของโลกสมัยใหม่ ซึ่ง ณ ขณะนี้ ทุกสิ่งถูกย้อมภาพจำให้หลอมรวมเป็นหนึ่งเดียวในระยะเกือบทศวรรษ

     ถ้าจะให้ผมเค้นหาเหตุผลจริง ๆ จัง ๆ ก็ดูง่ายไปเสียหน่อย เอกสารในมือยังร้อน และท่าทางกังวลใจของเนลสันคงหนีไม่พ้นก้อนเงินที่เพิ่งได้รับค่าปิดปากมาจากงบความคุ้มค่าของสำนักงาน เนื่องเป็นหน่วยงานกึ่งสาธารณะที่รับผัสสะทั้งฝ่ามือของภาคเอกชน แต่ก็ยังเบียดเบียนนิ้วรองฝ่าเท้าจากผลประโยชน์ให้แก่ภาครัฐในเวลาเดียวกัน มันจึงไม่ใช่แค่อะไร ‘ผิวเผิน’ หากแต่เป็นเรื่องคอขาดบาดตายในฐานะ ‘หมาก’ ตัวหนึ่งกลางวงการ

     อยู่ ๆ ผมก็รู้สึกเห็นใจเขาขึ้นมาอย่างบอกไม่ถูกในจุดนั้น

     นับตั้งแต่วิวัฒนาการทางด้านภาษาถูกคิดค้น โลกของมนุษย์ก็ริดำเนินไปด้วยตรรกะศาสตร์และการคำนวณตัวเลขเพื่อนำไปสู่ผลลัพธ์อันแม่นยำ ชุดข้อมูลจริงถูกกระจายความเสี่ยง ลดอัตราการสูญเสียในอนาคต ฉะนั้น การที่สารระบบของข้อมูลชุดสำคัญจะต้องถ่ายโอนอย่างระมัดระวัง มันจึงควรอยู่ภายใต้ความรับผิดชอบของนักสืบเฉพาะทางอย่าง แคสเซียส มัลเลอร์ ผู้นี้อีกด้วย

     พรรคพวกตามการคัดลอกยีนส์เด่นเหล่านี้ ล้วนรังสรรค์ขึ้นจากประชากรที่มีความเห็นมุ่งไปในทางเดียวกันว่า เมืองอัจฉริยะอันสมบูรณ์แบบจะต้องเป็นพลเมืองที่ไม่ขัดต่อข้อศีลธรรม ลดภาระทรัพยากรที่เริ่มผสานการผลิตอย่างจำกัดแรมปี เพื่อเพิ่มคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ของคนส่วนใหญ่ตามแผนยุทธศาสตร์ “จัดลำดับความสำคัญของชีวิตสู่อนาคตระยะยาว” เนื่องเป็นนโยบายของภาครัฐที่ต้องการกำจัดอาชญากรรม ไม่ว่าจะโลกการทำงานด้านนอก หรือสารระบบที่ถูกเคาะประตูอุบัติเหตุภายใต้การจัดจ้างนักสืบนอกสังกัดเข้ามารับสืบคดีการหายตัวไปของมนุษย์ 

     อุบัติเหตุที่ว่าในที่นี้ คือ “ข้อมูลของบุคคลที่ไม่มีผลต่อการพัฒนาเมือง — ตรวจสอบไม่พบ” และสารระบบนี้ยังรวมถึงการแปลงข้อมูลจากคำบุพบทที่เป็นผลลบแก่ชุดคำตอบนั้นว่าเป็น “ลำดับความสำคัญสีแดง” กล่าวคือ ระบบอัตโนมัติของการคำนวณผลจะเลือก ‘ทำ’ หรือ ‘ไม่ทำ’ บนหน้าจอส่วนตัวเหนือศีรษะของมนุษย์ผู้นั้น ก็ต่อเมื่อพวกเขา ‘สำคัญ’ แก่โลกอนาคตมากพอ

     “ไม่มีทาง ฆาตกรรายนี้เป็นคนที่ภาครัฐไม่เคยเห็นตัวตน” ชายหนุ่มสำทับต่อ “ผมนึกไม่ออกเลยว่ามันเป็น ‘ตัว’ แบบไหนกัน” นัยน์สีน้ำข้าวกลั้วเจตนาหวาดระแวงปนคับข้องใจ เขากลายร่างเป็นคนละคนกับฉากสัมภาษณ์หน้างานสื่อข่าวเปิดตัวนโยบาย ‘เครื่องสร้างฝัน’ ไปเป็นใครบางคน รวมองค์ประกอบของหว่างคิ้วและแววตา เหมือนคนที่ผมไม่เคยรู้จักใบหน้านี้สักกระผีกเดียว ถึงแม้เขาจะรู้ดีว่าผมมีขีดจำกัดกว่านั้นมาก เพราะขีดจำกัดที่ว่านี้ก็คือตัว ‘ชิป’ ซึ่งฝังในฐานะหน่วยกรองสายสืบ ผู้มีทักษะคาดเดาเปอร์เซ็นต์ความแม่นยำและการอ่านใจคนได้มากกว่ากลุ่มคนทั่วไป

     ตั้งแต่ถูกย้ายมาประจำการสถานีกลางเพื่อร่วมมือกับทีมตรวจค้นของภาครัฐเกือบสามเดือนเต็ม จัตุรัสนอกหัวเมืองก็ดูเป็นฟืนเป็นไฟขึ้นมาทันตา หลังข่าวช่วยชีวิตของผมแพร่สะพัดไปไกล

     ไม่อย่างนั้น เขาคงไม่ถ่อมาต้อนรับผมด้วยรายงานฉบับหนาอย่างหนนี้

     เพื่อเป็นการป้องกันอุบัติเหตุทางจราจรขนาดใหญ่ ลิฟต์บางตัวถึงขั้นหยุดการทำงานชั่วคราวจากชุดโปรแกรมติดตั้ง ‘Be your eyes’ ซึ่งได้รับการส่งเสริมงบประมาณจากทางการ ความรุ่งโรจน์ในงานวิจัยนี้ถูกพัฒนาต่อเนื่องมาอย่างยาวนานร่วมครึ่งทศวรรษ เพราะนอกจากมันจะทำให้พลเมืองของโลกลดอัตราการสูญพันธุ์จากอุบัติเหตุมากขึ้น สิ่งนี้ยังช่วยคัดกรองความประพฤติอันก่อโศกนาฏกรรมได้ดีอีกด้วย รวมถึงคดีฆาตกรรมอันมีผลมาจากอัตราการเกิดและความจำกัดของรายได้ อีกประการ มันยังช่วยชะลอความเสี่ยงในการรักษาทางการแพทย์ สืบผลจากการคำนวณตัวเลขอายุอวัยวะเข้ากับอัตราการช่วยเหลือด้วยว่า เขาหรือเธอ หรือเด็กจำพวกใดพวกหนึ่ง มีส่วนจำเป็นกับผลพัฒนาเมืองหรือไม่ หากมนุษย์ผู้นั้นถูกป้อนคำให้การทิ้งท้าย มี เกิน 60% ไฟสีเหลืองบนหน้าจอของระบบโฮโลแกรมตรงหน้าจึงจะขึ้นสัญญาณกะพริบ เพื่อติดต่อศูนย์เจ้าหน้าที่ในการขอความช่วยเหลือ โดยที่การเชื่อมต่อถึงทางการเพื่อแจ้งหน่วยช่วยเหลือนี้ไม่จำเป็นต้องพึ่งพาประชากรคนอื่นเหมือนอย่างอดีต ขณะพลเมืองกลางจัตุรัสต้องมุ่งหน้าเร่งฝีเท้าควบแทรกกับตารางทำงาน แม้แต่ตึกรามมากมายสมัยนิยมนี้ อาจหมายถึงพวกเขาทุกคนคือกลุ่มพลเมืองที่กำลังรักษาชีพเพื่อพัฒนาชุดข้อมูลของตัวเองต่อระบบใจกลางองค์กร เรียกสั้น ๆ คือ มนุษย์ยังเป็นอะไหล่ยนต์ที่มีจิตใจ ตราบเท่าที่บุคคลนั้นสามารถจัดการความต้องการของตัวเองได้อย่างไร้ตำหนิ เพราะประสบการณ์การลดสถานะทำงานจะถูกตัดทอน เพื่อเพิ่มพูนทักษะภายหลัง เมื่อตัวเลขข้อมูล ‘สร้างประสิทธิภาพแก่เมือง’ เลื่อนสถานะคำนวณชีพพุ่งเป้าไปในทางที่ดี หากพวกเขาจะหยุดพักร่างกายสักปีสองปี เรื่องเหล่านี้จึงไม่มีปัญหาในสารระบบแม้แต่น้อย

     การจะระบายจุดพร่องหล่นของแลนด์มายด์ขนานใหญ่ให้มีประสิทธิภาพ ระบบกว้านข้อมูลอัจฉริยะของ Be your eyes จึงไม่ได้จำกัดข้อสรุปของบุคคลว่างงานเป็นอัตราส่วนพอเหมาะว่าจะต้องข้องเกี่ยวมาตรฐานชุดตรรกะข้ออนุมานของระบบพัฒนากี่เปอร์เซ็นต์ พวกเขาสามารถลางานตามชอบธรรม กระทั่งถึงขั้นแจ้งหยุดพักงาน เพื่อรักษาสมรรถภาพทางกายนานเท่าใดก็ได้ตามต้องการ หากความเป็นอยู่ของพวกเขาไม่มีผลกระทบในการพัฒนาเมือง จำแนกต้นประการหลัก ๆ คือ ขณะผ่อนผันจะต้องมีชุดข้อมูลอัปเดต หรือเรียกให้เข้าใจโดยง่ายว่าการพักผ่อนจะต้องเปิดเผยเงื่อนไขคุณค่าของชีวิตต่อพื้นที่สาธารณะ หากตัวเลขของพวกเขาพร่องต่ำอย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน เนื่องขาดการพัฒนาการด้านการศึกษา จากการใช้วิชาชีพที่เคยเล่าเรียนในทางที่ถูก หรือแม้แต่การผลาญทรัพยากรจำกัดโดยไม่ลดหน้าที่ควรป้องกันแก่ภาครัฐ พวกเขาเหล่านั้นก็จะถูกลดสถานะขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ไปอยู่ในลำดับ “สำรอง” กล่าวคือ สารระบบทางข้อมูลเบื้องต้นของมนุษย์จำพวกนี้จะถ่ายทอดผ่านโฮโลแกรมว่าเป็นบุคคล “ลำดับความสำคัญสีแสด”

     ส่วนทรัพยากรในกลุ่มผู้สูงอายุจะถูกจัดให้อยู่ในชุดข้อมูล “ลำดับความสำคัญสีเขียว” หมายความว่า หากมีอะไรเกิดขึ้น ตามกลวิธีเบื้องต้นของทางการ พวกเขาจะถูกผลักเข้าสู่วงโคจรการรักษา และสมานค่าบำรุงร่างกายก่อนวัยอื่น ๆ เป็นเท่าตัว เนื่องตลอดระยะเวลาทำงานได้สร้างผลประโยชน์ให้แก่สาธารณะ เพราะฉะนั้น วัยที่ควรกลัดกลุ้มและไร้ฝันมากที่สุดในพื้นฐานของการเจริญเติบโตไปเป็นวัยผู้ใหญ่จึงเป็นส่วนที่ภาครัฐเอนน้ำหนักไปให้ความสำคัญมากที่สุด โดยรวมแล้ว อัตราการเกิดที่ขับเคลื่อนได้น้อยลงจะถูกกระตุ้นจากแบบสอบถามเรื่องความฝัน ซึ่งหมายถึงฝันในโลกลวงและจริงพร้อม ๆ กัน

     ผมมองหน้าจอวิเคราะห์ผลรวมกลุ่มเปราะบาง มันถูกเลื่อนการออกอากาศออกมาหนึ่งสัปดาห์เพราะยังอยู่ในฤดูลาพักร้อน ช่องทางหลักหันไปถ่ายทอดงานจัดเทศกาลภาพยนตร์กลางแจ้งช่วงซัมเมอร์ที่กรุงปารีสก่อนหน้าสามวัน เนื่องนักลงทุนรายใหญ่ของช่องสาธารณะนี้เป็นหุ้นส่วนฝั่งนั้นเสียส่วนใหญ่ และคนตรงหน้าผมก็เป็นแค่หมากเดินตัวหนึ่ง ท่ามกลางองค์กรหน่วยงานกึ่งสาธารณะที่เลือกดำเนินการอย่างบริษัทเอกชน แต่ยังคงเชื่อมโยงการทำงานโดยตรงกับรัฐบาลและได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐเช่นกัน หัวหน้าของพวกเขาเคยกรานเสียงแข็งว่าจะยืนหยัดข้างโฆษกเอกชน คอยดูแลด้าน ‘ความฝัน’ พลเมืองโดยเฉพาะ

     ข้อบัญญัติภายใต้กฎหมายฉบับใหม่นี้เริ่มคัดกรองให้อาชีพบนห่วงโซ่พีระมิดของข้าราชการฝ่ายตุลาการอย่างผู้พิพากษาและอัยการ หันมาเลือกใช้ ‘ดุลยพินิจ’ ตามการตีความของโลกนวัตกรรมให้ลึกซึ้งขึ้น ผ่านบริบทความเข้าใจมนุษย์ สังคม เมตตาธรรม และมายาคติอื่น ๆ

     พวกเขาได้รับผลตอบแทนเป็นสวัสดิการวัยเกษียณ ‘ลำดับความสำคัญสีเขียวตลอดชีพ’ โดยไม่ต้องกังวลเรื่องควรวางแผนอนาคตอย่างรอบคอบเหมือนกรรมาชีพอื่นในวัยเดียวกัน ทว่า การสอบเข้านั้นกลับเกินเอื้อมสำหรับคนธรรมดา เพราะสิ่งเหล่านี้ต้องพอกพูนทักษะจากครอบครัวมั่งมีที่สามารถใช้เงินอย่างต่ำได้เจ็ดหลัก เร่งประสิทธิภาพลูกหลานตนให้ทันโลก นอกจากนี้ ทางการกลับไม่ได้เพิกเฉยตามการคำนวณข้อบัญญัติที่กรมตำรวจหวังว่ามันจะมีประสิทธิภาพแก่เมืองรอบด้านตามค่าเฉลี่ยสูงสุด พวกเขามักให้ความสำคัญกับภารกิจของนักจัดการเมือง (ชีววิทยาเชิงคำนวณ) ซึ่งเน้นกวดขันเรื่องศีลธรรมเชิงกลศาสตร์ สถิตยศาสตร์ และพลศาสตร์เสียส่วนใหญ่

      ส่วนทนายความเอกชน ก็หันไปว่าความในนามบริษัทร่วมอุดมการณ์ ที่กระจายออกจากหน่วยย่อยศูนย์กลาง Be my eyes เป็นหลัก หลายเครือข่ายคู่แข่งยอมแพ้ก่อนปิดถาวร เพราะไม่อาจแบกรับภาระไหว เรียกได้ว่าการคัดกรองบุคลากรทางอำนาจของตุลาการนั้นถือเป็นธรรมสูงสุด เพราะผู้สัมภาษณ์ยังเป็นมนุษย์ เว้นเพียงแต่ชุดคำนวณปริมาณองค์ความรู้ใต้ขีดจำกัดของทักษะสูงสุดในแต่ละบุคคล จะชี้วัดออกว่าใครเป็นคนทำโจทย์ได้ตรงตามที่ระบบต้องการและคลาดเคลื่อนน้อยที่สุด

     สามสัปดาห์ที่แล้ว ผมถูกเรียกตัวให้เข้าร่วมทีมภาคสนามของสารวัตรโฟว์เลอร์ เพราะได้รับแจ้งมาว่าเกิดคดีคนหายในท้องถิ่นเกิน 24 ชั่วโมง ทางการต้องการสืบร่องรอยการหายตัวไปของผู้เป็นหัวหน้าครอบครัวของตระกูลที่เคยหยามชนกลุ่มนอกว่าตนเป็นอิสระจากเครื่องมือศาสตร์กลเทียม ภายในไม่กี่สัปดาห์หลังแถลงการณ์ ผมไม่ทันคิดเลยว่าธุรกิจของเธอจะต้องหันมาพึ่งสายสืบภาคสนามได้เร็วขนาดนี้

     “ได้ข่าวว่าการคำนวณผลของคุณช่วยชีวิตเด็ก” มิสซิสวิลเมอร์คลี่ยิ้มบางขณะเอ่ย หลังรินชาน้ำแรกในโถเซรามิกใบเดิมทิ้ง ก่อนแวะเติมอุณหภูมิเดือดฉุยที่กำลังพวยพุ่งห่างคอกาอีกรอบ ถาดกระเบื้องบนโต๊ะรับรองลายหินอ่อนอมน้ำหนักถ้วยใสราคาดี ถูกยกร่อนลงมากลางโต๊ะห้องรับแขก เพื่อต้อนรับฝ่ายเยือนพำนักรายเดิม ทว่าทีท่าของเจ้าตัวกลับดูตื้นเขินกว่าเคย โดยเฉพาะความคิดที่คงแสร้งปองว่าตนควรทำอย่างไรให้ผมตอบรับว่าเธอหรือผมไม่ได้อยู่ในสถานะต่างกัน

     ถ้วยชาใบเปล่าถูกเคลื่อนใกล้นิ้วมือผม แหวนแต่งงานวาววับหลังเรียวนิ้วของเธอชวนมองจนผมละสายตาไม่ลง ระบบครอบคลุมส่วนต่างเริ่มสาธยาย ป้อนชุดปฏิบัติการให้ผมรับรู้ว่ามูลค่าของมันเป็นสกุลโลกปัจจุบันราว ๆ เงินอัปเดตซอฟต์แวร์รุ่นใหม่เลยทีเดียว กระนั้น เธอกลับเลือกสวมระหว่างจำต้องทำงานเรือน ต่างจากนายหญิงบ้านอื่นที่เว้นงานทุกประเภทเพื่อถนอมมันไว้

     สิ่งมีชีวิต ณ โลกปัจจุบันทุกคนต่างก็เลิกใช้มนุษย์กันเองมาเป็นส่วนหนึ่งของครอบครัว เพราะระบบปฏิบัติการของ Be my eyes พวกเขาต่างก็วางใจให้นักพัฒนางานกลศาสตร์เป็นส่วนหนึ่งในการบรรจุและกำหนดเป้าหมายรวมถึงจุดมุ่งหมายในชีวิต แทนที่จะคิดเรื่องหาเงินหรือปลีกวิเวกไปอย่างลำพัง พวกเขามีเงิน เพื่อนคู่ใจ ไปจนถึงระบบป้องกันอาชญากรรมแฝงในตัวรายบุคคล เนื่องเป็นนโยบายที่ภาครัฐวางโครงสร้างให้ประชากรทุกคนหันมาใช้สอยมันเป็นกิจวัตร

     ทุกอย่างเรียบง่าย คลายกังวลอันเปราะบาง เสมือนฝันแสนฝ้าฝาง และสมจริงเสียน่าขนลุก

     “ที่ผมทราบคือ ห้องทำงานของคุณวิลเมอร์มีกล้องเชื่อมสัญญาณบลูทูธอยู่ 3 ตำแหน่ง การตรวจสอบการเคลื่อนไหวผ่านเทอร์โมสแกนบอกว่าเขาตื่นในเวลาตี 4 เพื่อเขียนอะไรสักอย่าง อย่างที่ผมมั่นใจว่านั่นไม่ใช่การละเมอของคนทั่วไป” ผมเปรยเสริม แม้ไม่สันทัดเรื่องแสดงอารมณ์

     “หลิวเอี้ยบอกฉันว่าถ้าจะจ่ายหนักให้เธอ ฉันควรจ้างคนที่มีสัญชาติเดียวกันดีกว่าเพราะเขาจะไม่ลำเอียงเหมือนเธอ ฉันถึงเลือกจิ้มคุณไงคะ” มิสซิสวิลเมอร์ชะล่าใจหยุดวิพากษ์ เห็นได้ชัดว่าเธอจงใจแทรกสิ่งไขว้เขวเพื่อสร้างทางเลือกแก่สมการอัตโนมัติของผม ขณะรอให้ผมเคารพการตัดสินใจของหล่อน แต่แล้วการคำนวณของผมต่อความรู้สึกผ่านน้ำเสียงนุ่มนวลก็ฉุกลังเลว่ามีอะไรบางประการที่เธอลืมเล่าออกมา หลังถ้อยแฝงน้ำหนักกล่าวลำเอียงตามปากสรรพนามคนนอก

     “ผมไม่รู้มาก่อนเลยว่ากรณีคนหายจากคดีลอบชิงทรัพย์จะผลาญพลังงานตัวเองน้อยกว่าคดีคนหายครบวันถ้วนได้ขนาดนี้...บางที หลิวเอี้ยอาจรู้จักพวกลักลอบของผิดกฎหมายมากกว่าผมที่เคยทำงานให้ดีเอสไออีกนะครับ”

     “เธอเคยมาจากชนชั้นล่างค่ะ” ฝ่ายเรียกวานตอบรับ คุณนายวิลเมอร์พยักหน้าทราบดีเรื่องปมหลังของอดีตเพื่อนร่วมงานผม ฝ่ายนั้นเป็นลูกหลานจากตระกูลค้าเกลือในซานตง แม้เคยเป็นบ้านอู้ฟู้จากแหล่งฐานเช่นนั้น เธอก็ยังดั้นด้นเข้ามาอาศัยชีวิตในเมืองหลวงกลางนครนิวยอร์ก วิกฤตเศรษฐกิจผันกิริยาจากใบหน้าละอ่อนของเธอให้พลิกจองด้านวิชาชีพและพึ่งฐานะสามีให้มากกว่าเคย กระทั่งเขาที่อยู่ในสำบัดสำนวนของกรมตำรวจแจ้งขอหย่ากับหล่อนกะทันหัน ด้วยเหตุบางอย่างที่ผมไม่ทราบแน่ชัดเพราะเจ้าตัวไม่เคยเล่า ความคิดเรียงร้อยผ่านประสบการณ์คนนอกในเมืองที่ตราหน้าผู้ล่วงถิ่นไกลว่ากาลกิณีแปลงตัวเหนือประสบการณ์โชกโชน ไล่เลี่ยกับจังหวะชีวิตวัยกลางคนเท่ากัน การมีอยู่ของเธอจึงเข้ามาตัดราคาปลีกใต้กลุ่มผู้จ้างวานไปจากค่าสมทบรายเดือนของผมร่วมสองเดือน เพราะเจ้าตัวเคยมีหน้าตาภายใต้หน่วยงานอิสระมาก่อน หลักฐานประจักษ์การทำงานแน่นมือ คุณวุฒิด้านการเงินการธนาคารเป็นที่หนึ่งไร้ฝีมือคนเทียบเคียง ทักษะการต่อสู้ก็ไม่ธรรมดา เธอออกนอกสนามได้ อายุของกล้ามเนื้อเทียมทำให้ฝีมือของการชิงดีกลับมาทัดเทียมฝ่ายเพศสภาพแข็งแกร่งเช่นผมเพียงเสี้ยวชั่วโมง ต้องยอมรับเลยว่าถ้าผมตกปากรับคดีนี้ ผมคงต้องแบ่งการเจรจาครึ่งหนึ่งให้หลิวเอี้ย เผื่อเป็นค่าสงวนความกลัวของผมที่มีต่อครอบครัววงในของเธอ

     ‘ชนชั้น’ ที่ผมหยิบยกมันขึ้นมากรองต่อก็ยังเป็นรากหลอมพันลึกที่ผมไม่มีวันเข้าใจ และไม่กล้าพอจะแบ่งแยกมันไปจากเนื้อหนังของตนได้ดีเท่าเธอ

/

     เวลาตีสี่ สามสิบเจ็ดนาที กับรูปจากกล้องวงจรปิดของฝั่งเดลิเวอร์รีฟาสต์ฟู้ดแป้งทอดที่อีกคนส่งข้อมูลกู้คืนส่วนสำคัญมาจากเพื่อนร่วมงานวัยเดียวกันของวันที่ที่มิสเตอร์วิลเมอร์ออกจากห้องทำงาน ช่วยให้ผมมองเห็นร่างสูงโปร่งของชายกลางคนใต้โค้ตสีน้ำตาล กำลังออกมาสูบบุหรี่หลังมื้อดึกด้วยท่าทีตึงเครียดได้ถนัดตา

     ปลายสายถอนหายใจเฮือกหนัก สำเนียงอังกฤษของเธอเป็นตัวการันตีชั้นดีว่าเจ้าตัวผ่านร้อนผ่านหนาวมานาน เสียเกือบจะเป็นน้ำเสียงเกินฐานะคนเช่าถิ่น “เขานั่งรถกลับหลังจากนี้และเราไม่รู้ว่าเขาหายไปได้ยังไง ไหนจะวิธีไหนที่มันใช้ อาวุธของฝ่ายคอมมิวนิสต์ชอบทำฉันเขว”

     “ฉันคิดว่าเราเลยโลกแบบนั้นมาไกลแล้วซะอีก โซอี้” ผมเรียกชื่อเล่นที่น้อยคนนักจะพูดมันลับหลังเธอ

     “เลิกเรียกชื่อโหล ๆ แบบนั้นสักที” อีกฝ่ายแย้งชัด เกร็งเสียงดึงดันทะลุเส้นเอ็น

     “เธอไม่ชอบชื่อหลิวเอี้ย...” ผมชั่งใจเอ่ย “ฉันรู้”

     “โลกแบบไหนกันที่ผลิตเครื่องสร้างฝันออกมาแทนวัยเยาว์” เธอเสียดแทงตัวเอง ผมเข้าใจอย่างนั้น หลังจากนี้ก็ด้วย “พวกคนประเภทมีการศึกษาชอบทำอะไรไม่เห็นหัวคนที่ไม่มีกำลังแม้แต่จะสวมรองเท้าตัวเองด้วยซ้ำ ถอนตัวจากงานนี้ยังทันนะมัลเลอร์”

     “ฉันช่วยเด็กมาได้คนหนึ่ง แล้วตอนนี้ก็กำลังจะช่วยพวกเขาจากฆาตกรรายใหม่ที่แม้แต่ทางการก็ยังไม่เคยมีข้อมูล เธอโยนมันมาให้ฉันเองนะ”

     “พวกที่หายไปอาจเป็นนกต่อให้ทางการรวบมือรวบเท้าเราก็ได้ นึกอีกทีสิ เราไม่เคยมีความฝันกันจริง ๆ สักครั้ง ตั้งแต่มีชิปบ้านั่นสวมหัวกับต้องจิ้มเข็มในห้องหัตถการวันละสองชั่วโมง ลืมไปหมดแล้วรึไง” สิ้นคำปรารภ เสียงเคาะประตูห้องของผมก็ดังขึ้นหนหนึ่ง

     ผมคาดการณ์จากน้ำหนักใต้ข้อมือบางเบาหลังเงี่ยฟังชัด เกรงว่าคงเป็นคนไม่รู้จักและไม่สำคัญพอจะเลี่ยงบทสนทนาออกไปต้อนรับ แต่ก็ควรถนอมน้ำใจคนอื่นไว้บ้าง เผื่อจะเป็นประโยชน์กับตัวเองในอนาคต

     “อย่าเพิ่งวางสาย...เดี๋ยวฉันมา เข้าใจไหม” ผมกำชับปลายสาย หลิวเอี้ยเหมือนอยากรั้งให้ตัวเองเป็นฝ่ายเปิดประเด็น แต่สุดท้ายก็ยอมสะอึกกลั้นมันไว้ตามคำขอห้วน ๆ ของผม

      เครื่องอิเล็กทรอนิกส์ถูกซ่อนไว้ในช่องหลังของผ้ายีนส์เนื้อหนา ผมแนบฝ่านิ้วทาบทับบานพับทรงสูง ก่อนจ่อนัยน์ตาเข้ากับเลนส์ส่องนูนเว้าล่างวงกบเหนือศีรษะ หลังทอดสายตาจ้องชัดก็พบว่าบุคคลปริศนาเป็นสาวผมบลอนด์อายุราว ๆ ห้าสิบปี ในมือหิ้วถุงพลาสติกซึ่งคงห่อสัมภาระบางอย่าง วิธีถือของเธอที่ต้องคอยต้องประคองจากข้อมือทั้งสองข้างก็ดูประหลาดตา เพราะน้ำหนักของเกินเอื้อมจากสัญญาณอินฟาเรดฉายรับตรงมุมอับผ่านลำกล้องข้างผนังในห้องผมไร้การตอบสนอง การเอื้อมถึงนั้นพานยากให้คาดเดาชิ้นส่วนด้านในไปหน่อย

     ผมชั่งใจสร้างผังแบ่งเส้นคาบเกี่ยวระหว่างต้องสร้างตรรกะอื่นแทรกทันความ ว่าการปรากฏตัวนี้หมายถึงลูกความหิ้วตำราปึกหนามาแจ้งวาน หรือเป็นแค่คนแปลกหน้าที่ต้องการสานไมตรีผ่านของฝากจากความเอื้อเฟื้อและอยากเร้าให้ผมเป็นหูเป็นตาให้กันแน่

     ประตูบานสูงถูกกระตุกวงกว้างตามแรงดึงของเจ้าของห้อง ผมเลือกต้อนรับเธอภายใต้ข้อสรุปของโปรแกรมตรวจสอบบัญชีรายชื่อว่าเธอไม่ใช่คนที่ทางการส่งตัวมา

     หญิงกลางคนผมบลอนด์ตรงตัดกับผิวซีดจางสบตาผมแน่วแน่อยู่พักหนึ่ง จากนั้นจึงเผยสีหน้าประหม่าระคนชื้นใจ เมื่อเห็นผมเสนอหน้าเยี่ยงมิตรแย้มยิ้มตามควร

     “มีอะไรให้ช่วยหรือเปล่าครับ”

     “ฉันเป็นแม่ของเด็กคนนั้นค่ะ” ผมจดจ้อง ทันทีที่อีกฝ่ายกระตุกแววสังหรณ์ว่าผมจะฉลาดกว่าการมีชิปสั้นประหลาดฝังแน่นในหัว ในสายตาคนนอก มันเริ่มกลายเป็นเพลิงริษยาเนื่องมักรังสร้างรางวัลให้ผมอยู่บ่อยครั้ง มากกว่าจะเป็นภาระด่วนตัดสินข้อเท็จจริง “คนที่คุณช่วยชีวิต...”

     หลังสิ้นสุดใจความ ผมจึงชวนเธอเข้ามานั่งคุยบนโซฟารับแขกที่น้อยคนนักจะถูกต้อนรับ

     “ปกติแล้ว Be my eyes จะเลือกช่วยแค่คนที่มีสัญญาณสีเขียว แต่ตอนนั้น ผมเห็นว่าการตัดสัญญาณจราจรเพื่อช่วยท่านนายพลที่ติดอยู่ในความขัดข้องของห้องควบคุมแผนจำลองอาวุธ เป็นเรื่องยากจะคัดกรอง ผมเห็นว่าอนาคต...ลูกของคุณจะกลายมาเป็นสารวัตรที่ดีได้”

     “เหรอคะ” เธอส่อนัยน์สำรวจทั่วบริเวณห้องของสายสืบอย่างผมเสียไม่หวั่นว่าจะถูกอ่านมันทะลุปรุโปร่ง “ไม่ยักรู้ว่าเขาชอบอะไรแบบนั้น”

     “ผมไม่ได้เปิดใช้งานมันบ่อย ๆ หรอกครับ มันทำให้ความตื้นบางของกรอบจริยธรรมแคบลง เผอิญว่า...ช่วงนี้ผมกำลังศึกษาเรื่องสัญชาตญาณตัวเองอยู่” ผมเริ่มประเมินสถานการณ์ เธอดูวางใจขึ้นแต่ยังไม่แน่ชัด ก่อนทรุดตัวลงนั่ง ผมใช้จังหวะเผลอพลั้งของแขกคนสำคัญที่กำลังวุ่นสายตาอยู่กับการประคองถุงวางบนโต๊ะไม้ เอื้อมมือแตะหน้าจอใต้ร่มผ้าเนื้อยีนส์ เพื่อดูให้ชัดว่าหลิวเอี้ยกำลังฟังอยู่จริง ๆ

     ไฟสว่างวาบชั่วคราวยังวิ่งวกตัวเลขนาทีพอให้เหลือบราง ๆ ก่อนผมจะหันมากระจ่างว่าของที่แขกมาเยือนรายใหม่พกติดตัวมากลับเป็นกล่องเก็บชิปอันหนึ่ง

     “ผ่านฝันของเด็ก ๆ น่ะเหรอคะ” เธอเคลื่อนนิ้วผลักสิ่งสิ่งนั้นเข้าหาผม “ถ้าคุณต้องการอันทดลอง ฉันบีบมันมาให้แล้ว”

      “...ผมไม่มีค่าพอจะจ่ายหนักนะครับ” ผมยกมือสองข้างขึ้นเทียมใบหู คล้องสัญญะยอมแพ้ แม้โปรแกรมข้างในกำลังตั้งรับเต็มตัว แต่แล้วเสียงแค่นความตะกละจอมปลอมของผมก็ดันขโมยสัมปชัญญะของคนเป็นแม่เสียสิ้นซาก เมื่ออีกฝ่ายเริ่มกระตุกน้ำเสียงถ่อมเตือนปนขำกลบเกลื่อน

     “แค่ตามข้อตกลงค่ะ สัญญาเรื่องที่เราต้องกำจัดหนามตัวจริงให้พ้นทาง”

     หลังแขกเยือนรายสำคัญกล่าวจบ เครื่องมือสื่อสารใต้เบาะรองนั่งก็สั่นเครืออย่างบ้าคลั่ง

     ฝ่ายคงสัมพันธไมตรีเริ่มสาดเทคำด่าสารพัดตามคาด

     ไอ้นั่น ใต้มันสมองของหล่อนคงหยุดทำงาน ขืนยังดีดดิ้นเหมือนหมาบ้ายั้งสติอารมณ์ไม่อยู่ จากการรับรู้ว่าผมไม่ได้เลือกทำงานตามกลยุทธ์

     ไอ้หมอกำมะลอหน้าเงินที่คนอย่างเราต้องบากหน้าไปเจอรายสัปดาห์นั่นก็ไม่ได้ต่างอะไรจากผมนักหรอก ไม่รู้ว่าเธอจะเชื่อใจความเป็นเลือดเนื้อด้วยกันไปถึงไหน

      “นี่...แก!” เสียงเล็ดลอดก่นแสบแค้นจากปลายสายถูกตัดทิ้ง เมื่อผมยันกายลุกยืนเต็มความสูง เขวี้ยงสารระบบอันผูกติดตัวตนในนามของตนใต้อิเล็กทรอนิกส์ขนาดพกพาสุดวงแขน จนหน้าจอราคาหกหลักแตกละเอียด เศษเล็กเศษน้อยกระดอนเกลื่อนตามเงากระเบื้องเสียไม่มีชิ้นดี

     ข้อความจากระบบเหนือศีรษะผ่านโฮโลแกรมขึ้นแจ้งเตือน “ลำดับความสำคัญสีเขียว” จัดการย้ายข้อมูลให้คนตรงหน้าผมตามชิ้นส่วนที่ได้รับมา แทนที่เข้ากับรหัสกลั่นเป็นอักษรพิมพ์หนา “ระบบทดลองดาวน์โหลดความฝัน ลูเซียน บีสัน ดำเนินการเสร็จสิ้น”

     “ป่านนี้ทางการคงตามล่าคะแนนหัวผมให้วุ่น ดูซิว่าฝั่งไหนจะยอมจ่ายหนักกว่ากัน”

 photo via: Diaries, Notes and Sketches (1968)

     สาเหตุที่เขียน รู้สึกแค่ว่าโลกทุกวันนี้ถูกบีบให้สั้นลง ทั้งภาพยนตร์และหนังสือหนึ่งเรื่องถูกย่อให้อยู่ในพอดแคสสิบนาที คนต้องรีบกินเพื่อไปออกกำลังกาย+อ่านหนังสือ+เล่นดนตรี+ใช้เวลาส่วนตัวผ่อนคลาย เพื่อเริ่มต้นวันใหม่ วันใหม่ที่กินเวลาไปกว่า 8 ชั่วโมง วันใหม่ที่แปลว่าพรุ่งนี้คุณก็ต้องใช้มันอย่างเดิมจนกว่าจะชิน กรอบแคบของโลกวิ่งอยู่กับที่ มีแค่ความนึกคิดที่ก้าวข้ามขีดจำกัดได้ ความเป็นไซไฟมันแฝงอยู่ในชีวิตประจำวันง่ายมากตั้งแต่ลืมตาตื่น แสงแรกของดาวฤกษ์ยักษ์ที่ตกกระทบ ลาจากอดีตที่ทะลุชั้นบรรยากาศมาเจอพื้นผิว และอดีตกว่าก็คือประสาทสัมผัสที่ส่งต่อข้อมูลไปให้สารสื่อประสาททำงาน เพื่อเตือนว่าต้องลุก ต้องออกไปเรียน ออกไปทำงาน ออกไปหาเงิน สิ่งแวดล้อมที่เราเห็นในทุก ๆ วินาทีก็เป็นเรื่องของอดีต เราจับเอาอดีตมารู้สึก มานึกคิด มาฝากฝังความเป็นตัวเอง มาฝัน มาลบเลือนปัจจุบัน ทั้งที่ปัจจุบันที่เห็น เป็นสิ่งสมมติของอดีต มันไร้สาระดี แต่ในความไร้สาระ มันก็เป็นอนาคตที่น่าประหลาดในจังหวะเวลาพร้อม ๆ กันของสิ่งที่เรากำลังทำอยู่ ถ้าบอกว่าเวลาเป็นแค่เรื่องสมมติก็ดูเข้าท่าตามทฤษฎี แต่เวลาก็ดูเหมือนจะเป็นเส้นตรงจนอดไม่ได้ที่จะฝันถึงอะไรสักอย่างเพราะตัวยังติดค้างอยู่ที่เดิม มองดี ๆ อีกที เรื่องนี้ก็ดูจะดำเนินในปัจจุบันดี ถึงจะยังไม่มีหัตถการล้ำหน้าให้เข้าถึงง่าย ทุนนิยมคือฝั่งขวา อุดมคติคือฝั่งซ้าย ตรงกลางคือคนควบคุม ถ้าลองถอยมาอยู่ไกล ๆ คงเห็นว่ามันเท่ากัน แต่ถ้าอยู่ใกล้ มันจะเอนเอียง เป็นตาปลอม ๆ ที่นึกว่าเรื่องจริงจะคงสภาพ คิดว่าอนาคตสิ่งสำคัญที่คนอยากมีก็คงไม่พ้นเรื่องสุขภาพ เพื่อจะได้อยู่ชมอะไรนาน ๆ แต่สิ่งสวยงาม ถ้าไม่ช่วยกันดูแลรักษามันก็กลายเป็นเรื่องไร้สาระจนจับต้องไม่ถูก โลกอนาคตคงเป็นฝันของอำนาจตามฝั่งเอนเอียงมากกว่าอย่างนั้นละมั้ง

     อย่างว่า คิดยังไงไซไฟมันก็เป็นยูโทเปียไม่ได้เลย นอกจากจะเผชิญหน้าเอง บางที คนอาจเหมือนหุ่นยนต์ มากกว่าที่หุ่นยนต์ก๊อปปี้คุณลักษณะจากมนุษย์ไปก็ได้ เพราะมาจากต้นกำเนิดเดียวกัน