คิดเป็นระบบ สยบทุกปัญหาNairienroo
บทที่1 “ปัญหา คือ อะไร ?” “อะไร คือ ปัญหา ?”

  • ปัญหาคือ อะไร ?”  “อะไร คือ ปัญหา ?”

    คือคำถามที่คิดว่าหลาย ๆ คนคงเคยโดนตั้งคำถาม หรือเคยตั้งคำถามนี้กับตัวเอง เวลาที่ประสบพบเจอกับสิ่งที่คิดว่าเป็นปัญหาซึ่งมีทั้งเรื่องส่วนตัวและเรื่องงาน

    คำตอบที่มักได้ยินจากการตั้งคำถาม “ปัญหา คือ อะไร ?” “อะไร คือ ปัญหา ?” มักจะเป็น

    จะเห็นได้ว่าคำตอบที่ได้ส่วนใหญ่มักจะเป็นคำตอบกว้าง ๆ เป็นลักษณะ “อาการของปัญหา (Symptom)”  ในเชิงนามธรรมไม่สามารถจับต้องได้ชัดเจน

    สิ่งเริ่มต้นในการแก้ปัญหาคือ ต้องระบุหัวข้อปัญหาให้ชัดเจน มีตัวชี้วัดที่เป็นรูปธรรมที่สามารถจับต้องได้

    นิยามของคำว่า “ปัญหา (Problem)” คือ “ความแตกต่าง (Gap)” ระหว่าง “สิ่งที่เป็นอยู่ (Actual)” กับ “สิ่งที่ต้องการ (Target)” สามารถเขียนเป็นแผนภาพอธิบายได้ดังนี้

    รูปที่1.1นิยามของคำว่า “ปัญหา (Problem)”


  • เพราะฉะนั้นการระบุหัวข้อปัญหาให้ชัดเจนต้องระบุให้ได้ว่า

    1.       เราใช้อะไรเป็นตัวชี้วัด(Indicator) ?

    2.       สิ่งที่เป็นอยู่(Actual)มีค่าเท่าไหร่ ?

    3.       สิ่งที่ต้องการ(Target)มีค่าเท่าไหร่ ?

    ดังนั้นจะสามารถระบุหัวข้อปัญหาให้ชัดเจนได้ดังนี้

    1.       ลดน้ำหนักตัวจาก85กิโลกรัมให้เหลือ 75 กิโลกรัม

    2.       ลด%ของที่ส่งไม่ทันกำหนดจาก 10% ให้เหลือ 2%

    3.       เพิ่มเงินออมจาก0บาทต่อเดือน ให้เป็น 2,000 บาทต่อเดือน

    4.       ลด%ของเสียจาก 5% ให้เหลือ 1%

    หากย้อนกลับไปดูรูปที่ 1.1นิยามของคำว่า “ปัญหา (Problem)” ก็จะพบว่าถ้าเรานำ “ค่ามาตรฐาน (Standard)” ที่เราเคยทำได้ไปเปรียบเทียบกับ “สิ่งที่ต้องการ (Target)” ก็จะมีความเป็นไปได้ของปัญหา 2 กรณี คือ

    กรณีที่1 “สิ่งที่ต้องการ (Target)” มากกว่า “ค่ามาตรฐาน(Standard)”



  • ปัญหาในรูปแบบกรณีที่ 1 นี้เป็นปัญหาประเภท “ปัญหาท้าทาย (Challenge Problem)” ที่เราไม่สามารถที่จะใช้วิธีการเดิมในอดีตที่เคยทำสำเร็จตาม “ค่ามาตรฐาน (Standard)” มาใช้ได้อีกต่อไปเพราะมันไม่เพียงพอที่จะนำเราไปสู่  “สิ่งที่ต้องการ (Target)”

    โดยเราจำเป็นที่จะต้องคิดค้นหาวิธีการใหม่ๆ เพื่อให้ไปสู่ “สิ่งที่ต้องการ (Target)” โดยการใช้วิธีการออกแบบระบบ (Systems Design) ที่เราจะกล่าวในรายละเอียดในบทที่ 3

    กรณีที่2 “สิ่งที่ต้องการ (Target)” น้อยกว่าหรือเท่ากับ “ค่ามาตรฐาน (Standard)”

    ปัญหาในรูปแบบกรณีที่ 2 นี้เป็นปัญหาประเภท “ปัญหาพื้น ๆ (Standard Problem)” ที่เราสามารถที่จะใช้วิธีการเดิมในอดีตที่เคยทำสำเร็จตาม “ค่ามาตรฐาน (Standard)” มาปรับใช้ได้

    โดยเราจำเป็นที่จะต้องคิดวิเคราะห์สาเหตุหาวิธีการปรับปรุงเพื่อให้ไปสู่ “สิ่งที่ต้องการ (Target)” โดยการใช้วิธีการวิเคราะห์ระบบ (Systems Analysis) ที่เราจะกล่าวในรายละเอียดในบทที่4

    แบบฝึกหัดท้ายบท

                จงระบุหัวข้อปัญหา(เรื่องงาน หรือเรื่องส่วนตัว) ที่ต้องการปรับปรุงให้ชัดเจน

    “นายเรียนรู้”

    “อาจารย์บุญเลิศ คณาธนสาร”

    “วิทยากร Systems ProblemSolving” และ “วิทยากร Systems Thinking”

    [email protected]

    086-7771833

เข้าสู่ระบบเพื่อแสดงความคิดเห็น

Log in
รสิตา ดาศรี (@fb1021185145582)
รู้แล้วว่าทำไมอ่านงานเขียนของอาจารย์แล้วเข้าใจได้ง่ายขนาดนี้ อาจารย์มีภาพประกอบที่เป็นตัวช่วยนี่เอง ^^ สุดยอดค่ะ