รีวิวเว้ย (2251) หมอดูมีความสัมพันธ์ที่ฝังรากลึกและยึดโยงอยู่กับวิถีชีวิตของสังคมไทยในทุกมิติและทุกระดับชั้นมาอย่างยาวนาน ตั้งแต่กลุ่มคนรากหญ้าไปจนถึงชนชั้นนำและนักการเมืองระดับประเทศ โดยทำหน้าที่เป็นมากกว่าเพียงผู้หยั่งรู้อนาคต แต่ยังสวมบทบาทเป็นทั้งที่ปรึกษาชีวิต นักจิตวิทยาที่ช่วยเยียวยาจิตใจ และที่พึ่งพิงในยามที่ผู้คนต้องเผชิญกับความเปราะบางหรือความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจและการเมือง ปรากฏการณ์นี้สะท้อนให้เห็นถึงลักษณะเฉพาะของสังคมไทยที่หลอมรวมเอาพุทธศาสนา คติพราหมณ์ และความเชื่อเรื่องอำนาจลี้ลับเข้าด้วยกันอย่างกลมกลืน ซึ่งคำทำนายของหมอดูไม่ได้ถูกใช้แค่เพื่อประกอบการตัดสินใจในชีวิตประจำวันหรือการทำธุรกิจเท่านั้น แต่ในเชิงโครงสร้าง หมอดูยังเป็นกลไกสำคัญที่ถูกนำมาใช้เพื่อสร้างความชอบธรรมให้กับการใช้อำนาจ เป็นเครื่องมือต่อรองกับชะตากรรม และเป็นพื้นที่หล่อเลี้ยงความหวังของสามัญชนในสังคมที่ความมั่นคงในชีวิตมักอยู่นอกเหนือการควบคุมของพวกเขาเอง
หนังสือ : โหราประชาธิปไตย
โดย : ปรีดี หงษ์ต้น แปล
จำนวน : 344 หน้า
.
"โหราประชาธิปไตย Political Divinations: Making Citizens Sovereign in Buddhist Thailand" ผลงานของ เอโดอาร์โด เซียนี (Edoardo Siani) คือ การเปิดมุมมองใหม่ที่ท้าทายความเชื่อเดิมว่าด้วยความสัมพันธ์ระหว่าง "ความเชื่อ" กับ "การเมืองสมัยใหม่" "โหราประชาธิปไตย" ไม่ได้มองว่าโหราศาสตร์หรือการทำนายทายเป็นเพียงเศษซากของความงมงายที่ล้าหลัง แต่กลับชี้ให้เห็นว่าสิ่งเหล่านี้คือเครื่องมือทางการเมืองอันทรงพลังที่ฝังรากลึกอยู่ในสังคมไทย โดยเฉพาะในพื้นที่ของการต่อสู้ทางอุดมการณ์ระหว่างอำนาจจารีตและขบวนการเรียกร้องประชาธิปไตย
.
"โหราประชาธิปไตย" แสดงให้เห็นถึงโครงสร้างอำนาจดั้งเดิมของสังคมไทยที่ค้ำจุนด้วยคติจักรวาลวิทยาแบบพุทธและโหราศาสตร์ ซึ่งแต่เดิมรัฐและชนชั้นนำใช้เป็นกลไกหลักในการสร้างความชอบธรรมให้กับการปกครอง แนวคิดเรื่อง "บุญบารมี" และ "กรรม" ถูกนำมาอธิบายสถานะทางสังคมและการเมือง เพื่อให้ผู้คนยอมรับโครงสร้างลำดับชั้นที่เป็นอยู่ การใช้โหรหลวงหรือการประกอบพิธีกรรมระดับชาติจึงไม่ใช่แค่เรื่องของสิริมงคล แต่เป็นการแสดงออกถึงอำนาจนำที่ผูกขาดการกำหนด "ชะตากรรมของชาติ" และอนาคตของประเทศไว้กับคนเพียงกลุ่มเดียว
.
"โหราประชาธิปไตย" ต้องการนำเสนอถึงปรากฏการณ์ที่ "สามัญชน" และขบวนการเคลื่อนไหวทางการเมืองได้ทำการ "แฮ็ก" หรือช่วงชิงพื้นที่ทางโหราศาสตร์และจักรวาลวิทยานี้มาเป็นอาวุธของตนเอง เซียนีวิเคราะห์ให้เห็นว่าประชาชนใช้การดูดวง การทำพิธีกรรมสาปแช่งเผด็จการ หรือการตีความพุทธศาสนาในมุมมองใหม่ เพื่อสถาปนา "อำนาจอธิปไตย" ของตนเองขึ้นมา การช่วงชิงสิทธิในการทำนายชะตาเมืองจึงไม่ใช่แค่เรื่องมูเตลู แต่คือการต่อสู้เพื่อเปลี่ยนผ่านอำนาจจากเบื้องบนลงสู่มือของประชาชน ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าความเชื่อทางจิตวิญญาณสามารถพลิกกลับมาเป็นเครื่องมือต่อต้านรัฐได้อย่างแยบคาย โดยเนื้อหาแบ่งเป็น 3 ภาคดังนี้
.
บทนำ
.
[ภาคหนึ่ง ทำให้ผู้ใหญ่ยิ่งใหญ่]
1 แข่งดวงดาวแข่งอำนาจ
2 มณฑลจักรวาลใหม่
.
[ภาคสอง ทำให้ผู้น้อยเป็นใหญ่]
3 ร่างทรงหมอดู หมอดูร่างทรง
4 สุกสกาวยามค่ำคืน
5 เหนือโลกและแปลกหน้า
.
[ภาคสาม ทำให้ประชาชนเป็นประชาชน]
6 สุริยุปราคาเต็มดวง
7 เมื่อฟ้าสีทองผ่องอำไพ
.
บทสรุป
.
"โหราประชาธิปไตย" เป็นหนังสือที่สั่นคลอนมายาคติที่ว่าประชาธิปไตยจะต้องเติบโตบนดินแดนของเหตุผลนิยมและฆราวาสนิยม (Secularism) แบบตะวันตกเท่านั้น หนังสือเล่มนี้ยืนยันว่ากระบวนการทำให้เป็นประชาธิปไตยในประเทศไทยมีหน้าตาและวิถีทางที่เฉพาะตัว ซึ่งผสมผสานเอาความเชื่อ สิ่งศักดิ์สิทธิ์ และการเมืองบนท้องถนนเข้าไว้ด้วยกันอย่างแยกไม่ออก นี่คือหนังสือที่ตอบโจทย์ทั้งผู้ที่สนใจการเมืองไทย มานุษยวิทยา และผู้ที่ต้องการทำความเข้าใจว่า เหตุใดในประเทศที่รัฐพยายามผูกขาดความศักดิ์สิทธิ์ พลังของประชาชนจึงยังคงหาทางท้าทายอำนาจผ่านคำทำนายได้เสมอ
เข้าสู่ระบบเพื่อแสดงความคิดเห็น
Log in