ลา ชองบร์ แคลร์ บันทึกว่าด้วยภาพถ่าย By โรล็องด์ บาร์ตส์ - รีวิวเว้ย (3)

รีวิวเว้ย (2163) ลา ชองบร์ แคลร์ (La Chambre Claire) หรือ Camera Lucida มีความหมายตามตัวอักษรว่า "ห้องที่สว่าง" ซึ่ง โรล็องด์ บาร์ตส์ จงใจหยิบยกมาเพื่อเปรียบต่างกับ Camera Obscura หรือ "ห้องมืด" อันเป็นต้นกำเนิดของกลไกกล้องถ่ายรูปทั่วไป โดยในทางประวัติศาสตร์ Camera Lucida คืออุปกรณ์ปริซึมที่ช่วยให้จิตรกรมองเห็นภาพวัตถุซ้อนทับบนกระดาษวาดเขียนในสภาวะแสงธรรมชาติ ซึ่งบาร์ตส์ใช้ชื่อนี้เป็นสัญลักษณ์แทนการมองภาพถ่ายที่ไม่เน้นเทคนิคหรือกลไกซับซ้อน แต่เน้นที่ "ความกระจ่างชัด" ของจิตสำนึกและการปะทะกับความจริงโดยตรง
หนังสือ : ลา ชองบร์ แคลร์ บันทึกว่าด้วยภาพถ่าย
โดย : โรล็องด์ บาร์ตส์
จำนวน : 240 หน้า
.
"ลา ชองบร์ แคลร์ บันทึกว่าด้วยภาพถ่าย" ลา ชองบร์ แคลร์ (Camera Lucida) ไม่ใช่ตำราสอนถ่ายภาพที่ว่าด้วยเทคนิคหรือทฤษฎีแสงสี แต่เป็นความเรียงเชิงปรัชญาที่สำรวจ "ตัวตน" ของภาพถ่ายผ่านสายตาของความรู้สึก บาร์ตส์เริ่มต้นด้วยการจำแนกการมองภาพออกเป็นสองส่วนหลักคือ Studium ซึ่งหมายถึงความสนใจในเชิงวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ หรือความสวยงามตามขนมที่สังคมกำหนด และ Punctum ซึ่งคือรายละเอียดเล็ก ๆ ในภาพที่ "ทิ่มแทง" หรือสะกิดใจผู้ชมเป็นพิเศษโดยไม่มีเหตุผลทางตรรกะ จุดกระทบส่วนตัวนี้เองที่เปลี่ยนภาพถ่ายจากเพียงบันทึกทางประวัติศาสตร์ให้กลายเป็นประสบการณ์ที่ทรงพลังและมีชีวิตสำหรับผู้ที่จ้องมองมัน
.
"ลา ชองบร์ แคลร์ บันทึกว่าด้วยภาพถ่าย" ขยับเข้าสู่มิติที่หม่นเศร้าและเป็นส่วนตัวอย่างยิ่ง เมื่อบาร์ตส์ใช้การวิเคราะห์ภาพถ่ายเป็นเครื่องมือในการเยียวยาและทำความเข้าใจความสูญเสียหลังการจากไปของมารดา เขาพาผู้อ่านออกตามหา "ใบหน้าที่แท้จริง" ของเธอผ่านภาพถ่ายเก่า ๆ จนไปพบกับ "ภาพถ่ายในเรือนกระจก" ซึ่งเป็นภาพแม่ในวัยเด็กที่เขารู้สึกว่าสามารถสะท้อนแก่นแท้ของจิตวิญญาณเธอได้ดีที่สุด การเดินทางในบทนี้ไม่ใช่แค่การวิจารณ์ศิลปะ แต่เป็นการพยายามทำความเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่าง "ภาพลักษณ์" และ "ความจริง" รวมถึงการที่ภาพถ่ายทำหน้าที่เป็นสื่อกลางที่เชื่อมโยงเราเข้ากับคนที่ไม่อยู่แล้ว
.
บาร์ตส์สรุปถึงธรรมชาติของภาพถ่ายว่าคือ "นั่นเคยมีอยู่จริง" (That-has-been) ซึ่งเป็นข้อพิสูจน์ทางวัตถุเพียงอย่างเดียวที่ยืนยันการดำรงอยู่ของบุคคลหรือเหตุการณ์ในอดีต ภาพถ่ายจึงมีความเชื่อมโยงกับ "ความตาย" อย่างลึกซึ้ง เพราะในขณะที่มันบันทึกช่วงเวลาหนึ่งไว้ตลอดกาล วินาทีนั้นก็ได้ตายจากไปแล้วในโลกความจริง หนังสือเล่มนี้จึงเป็นเสมือนจดหมายลาและบันทึกความทรงจำที่ชวนให้เรากลับมาตั้งคำถามว่า ในยุคที่ภาพถ่ายล้นทะลัก เรายังหลงเหลือ "จุดกระทบ" ที่ทำให้เรามองเห็นคุณค่าของการดำรงอยู่จริง ๆ ของมนุษย์ที่อยู่ในภาพนั้นหรือไม่ ผ่านมุมมองและเรื่องราวกว่า 48 ชิ้นที่ปรากฎอยู่ใน "ลา ชองบร์ แคลร์ บันทึกว่าด้วยภาพถ่าย"

เข้าสู่ระบบเพื่อแสดงความคิดเห็น