รถไฟสังกะสีที่ผมเคยมีนี้ แม่บอกว่าแม่ไปซื้อให้ที่คลองถม ราคาประมาณ 150 บ. แต่นั่นก็คือราคาในยุค 70 ปลายๆไง... รถไฟหน้าฝรั่งคันนี้ไม่ใช่ของยุโรป เยอรมัน แต่อย่างใด มันผลิตในญี่ปุ่น ในชื่อแบรนด์ modern toy หรือชื่อญี่ปุ่นคือ Masudaya ซึ่งเป็นบริษัทของเล่นกลไกที่เก่าแก่ ผลิตรถไฟรุ่นนี้จำหน่ายในปี 1970 โดยใช้แบบจากรถจักรไอน้ำของอเมริกา โดยตั้งชื่อให้เข้ากับอิมเมจของรถไฟข้ามรัฐ ที่สองข้างทางมีแต่ภูเขาใหญ่ๆ เช่นคันนี้ ชื่อ red Mountain ถ้ารถสีฟ้า ก็ชื่อ blue Mountain สีเงิน siver mountain เป็นต้น จำไม่ผิดของผมเป็น Piston siver mountain ซึ่งรายละเอียดจะต่างกันตรงที่ไม่มีกระดิ่งแต่จะเป็นแผงลูกสูบแทน ใส่ถ่านก้อนใหญ่ๆที่เด็วนี้หาไม่ค่อยได้ 3 ก้อน เปิดสวิตซ์แล้วมันก็วิ่งไปมาไร้ทิศทางตามการหมุนของพวงล้อ ชนแล้วถอย แล้วเด็กผู้ชายก็สั่นสายระฆังตามการโยกตัวไปมา

ถึงรถไฟคันนี้จะใช้สไตล์อเมริกันแต่สิ่งที่แตกต่างโดยใช้แนวคิดการออกแบบเชิงจิตวิทยาการตลาดแบบญี่ปุ่นซึ่งละเอียดอ่อนกว่าทางตะวันตกก็คือ หน้าตาคนขับรถไฟ ไม่ใช่พวกหน้าเท่ๆ แบบที่ผลิตภัณฑ์อเมริกานิยมใช้ แต่เป็นหน้าเด็กชายยิ้มแย้มแจ่มใส ทั้งนี้เพราะทางญี่ปุ่น เห็นว่า การยิ้มให้เป็นปฏิสัมพันธ์เริ่มต้นที่จะทำให้เข้าถึงกัน แสดงความเป็นมิตร กันเอง ได้ง่าย ซึ่งก็ทำให้มันสามารถชักชวนให้พ่อแม่ และเด็กๆอยากเดินเข้าหาได้ดีกว่าหน้าหล่อๆเท่ๆเป็นไหนๆ

จิตวิทยาเบื้องต้นอันนี้แหละ ที่แม้จะผ่านไปกี่ปี ก็ยังใช้ได้ดีทั้งในการออกแบบมาสคอต คาแรกเตอร์ หรืองานบริการที่ใช้คนจริงๆ การยิ้ม ก็เป็นสิ่งที่ทำให้เกิดความประทับใจและเข้าถึงได้ง่าย ตลอดมา

จริงๆแล้วพูดถึงรถไฟไอน้ำ ผมก็อยากจะเล่าพัฒนาการของรถไฟไอน้ำเหมือนกันนะครับ แต่เมือนจะเขียนกันยาวๆอ่านแล้วปวดตา เอาเป็นว่า โอกาสหน้าจะหาเรื่องรถไฟมาพูดแล้วค่อยเล่าตอนนั้นนะครับ