Critical Society by Jack okKiattisak Wongliang
3 สิ่ง ที่ผู้หญิงต้องมีติดตัวเมื่อกลับสู่โลกอดีต บุพเพสันนิวาส
  •           ต้องออกตัวก่อนว่า การเขียนบทความต่อไปนี้มิได้มีเจตนาจงใจที่จะเขียนเป็นข้อวิจารณ์หากแต่เป็นการตั้งข้อสังเกตที่ได้จากละคร เพราะหากจะดูละครเพื่อความบันเทิงสนุกและผ่อนคลายเท่านั้น คงจะไม่ใช่วิสัยของผู้เขียนสักเท่าไหร่เพราะละครแต่ละเรื่องย่อมสอดแทรกสภาพสังคม อุดมคติความเป็นไปของสังคม เพื่อให้ผู้ชมทราบถึงสิ่งที่ผู้เขียนบทประพันธ์และบทโทรทัศน์ต้องการตอบสนองต่อผู้ชมเพื่อให้เกิดอรรถรสในการรับชมได้มากที่สุด 

            หลังจากที่ละครเรื่อง บุพเพสันนิวาสออกอากาศได้ไม่กี่ตอนก็ได้รับกระแสตอบรับจากผู้ชนอย่างล้นหลาม เกินความคาดหมายต่อผู้จัดเป็นอย่างมากทำชื่อเสียงและกู้เรตติ้งคืนให้ช่องสาม ดังสนั่นพอๆกับเรื่องนาคี ที่ทำนางเอกสาวแต้วและเคน ภูภูมิ มีชื่อเรียกไปอีกว่า คำแก้ว และคุณทศพล และเพลงคู่คอง ก็ทำเอาคนติดหูจนร้องตามได้ไปตามๆกัน กลับมาที่เรื่องบุพเพสันนิวาสกันบ้าง เรื่องนี้ถือว่าทำให้ชาวเนต และผู้ชมทางบ้านใช้คำพูดของตัวละครในเรื่องมาสื่อสารกันจนเป็นกระแสอย่างคำว่า ออเจ้า ที่ไม่ว่าจะเดินไปทางไหน ใครต่อใครก็จะพูดคำว่า ออเจ้า หากใครไม่ได้ดูก็เหมือนจะคุยกับใครไม่รู้เรื่องเลยซะทีเดียว

    ภาพ เรตติ้งจากทวิตเตอร์ แสดงให้เห็นถึงยอดของผู้ชมทั้งในไทยและต่างประเทศ ที่มาภาพ Pantip

             มีคำถามมากมายที่ว่า ทำไมละครเรื่องบุพเพสันนิวาสถึงได้มีคนนิยมชมชอบ และดังเป็นพลุแตกขนาดนี้ หลังจากปี 2557 เป็นต้นมา กระแสของทีวีดิจิตอล เริ่มเข้ามามีบทบาทในสังคมไทย นั่นหมายถึงผู้ชมสามารถเลือกเสพละครได้ตามที่ตนต้องการ แต่ละช่องงัดไม้เด็ดออกมาเพื่อดึงกระแสทำให้ช่องหลักอย่างช่อง 3 และช่อง 7 แบ่งตลาดคนดูไปเป็นจำนวนมาก ประกอบกับการมีโซเชียลมีเดีย ไม่ว่าจะเป็น facebook Line TV  twitter และอีกหลายช่องทางที่ทำให้คนสามารถเสพความบันเทิงได้มากกว่าในอดีต ที่คนจะรอเสพสื่อจากโทรทัศน์ หนังสือพิมพ์ และวิทยุ ทำให้กระแสสังคม รวมถึงความต้องการของคนเกิดความเปลี่ยนแปลงไป 

              กลับมาที่ละครบุพเพสันนิวาส มีนักเขียนนักวิชาการออกบทความผ่านโซเชียลมีเดีย ให้ความเห็นเกี่ยวกับละครเรื่องนี้ไว้หลายแบบ แต่ที่ข้าพเจ้าจะยกมานี้เป็นมุมมองในมิติที่ข้าพเจ้าเห็นว่าน่าสนใจ กล่าวคือจากการที่ละครเรื่องนี้เกิดกระแส อาจมีสาเหตุมาจากการที่สภาพสังคมไทยในปัจจุบันไม่มีสิ่งที่ตื่นตา ตื่นใจ ทั้งทางด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคมก็ดูจะไม่มีอะไรที่คืบหน้า ประชาชนถูกบีบอัดด้วยสภาพสังคมที่เฉื่อยไม่มีอะไรเกิดขึ้น ประกอบกับข่าวสารที่เกิดขึ้นในสังคมแต่ละข่าวก็ช่างทำให้ผู้เสพเกิดความหนักหน่วงและเพิ่มความเครียดให้กับชีวิต ไม่ว่าจะเป็นข่าวป้าทุบรถ ข่าวแม่ฆ่าลูก คดีเสือดำและอะไรก็แล้วแต่ที่ทำให้เห็นความฉาวโฉดของสังคม และทำให้คนเริ่มตึงเครียด สถานการณ์ว่างงานของคนในสังคม การทุจริตคอรัปชั่น ทำให้คนต้องการเสพความบันเทิงหากแต่ยังหาละครที่จะตอบสนองความต้องการของคนที่ทำให้เกิดความบันเทิงและเข้าถึงได้ง่ายนั้นก็จะไม่ค่อยเห็นสักเท่าไหร่ในสถานีโทรทัศน์หลัก

    ที่มาภาพ Posttoday

            

  •           เมื่อบุพเพสันนิวาสลงจอ ย่อมตอบสนองความต้องการของคนได้อย่างตรงจุดด้วยคาแรกเตอร์ของนางเอก อย่างเกศสุรางค์ที่ไปสิงร่างแม่หญิงการะเกดโดยเธอได้พกตัวตนของคนในยุคปัจจุบันเข้าไปในโลกอดีต และพยายามทำให้คนในอดีตยอมรับแบบที่เธอเป็นและแม้ว่าเธอจะดูวิปลาสแต่ก็มีเสน่ห์ที่ทำให้คนในอดีตต้องหลงใหล ยิ่งไปกว่านั้น การที่เธอย้อนเข้าไปในอดีตในสมัยอยุธยาช่วงรัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์ ซึ่งเอกสารประวัติศาสตร์ฝ่ายไทยส่วนใหญ่เขียนว่าเป็นยุคเมื่อครั้งบ้านเมืองยังดี ก่อนที่ในตอนปลาย ของรัชกาลจะถูกกลุ่มขุนนางราชวงศ์ใหม่อย่าง ราชวงศ์บ้านพลูหลวงโค่นอำนาจ ทั้งนี้ยังเห็นภาพว่าในสมัยอยุธยาที่มีชาวต่างชาติ ต่างภาษา เดินทางเข้ามาค้าขายยิ่งทำให้เห็นภาพความเป็นอดีตที่มีความงดงามจากที่กล่าวมาด้วยสภาพสังคมในปัจจุบันมันช่างโหดร้ายและไม่มีสิ่งที่สามารถบันเทิงใจ การที่คนได้เห็นภาพของอดีตที่เรียกว่า อยุธยาในอุดมคติการรับรู้ของคนย่อมทำให้ผู้คนมีความสุข และชอบที่จะเสพอะไรแบบนี้ เพราะอย่างน้อยก็เป็นสิ่งที่ทำให้ผู้ชมละครหลังข่าวมีความสุขและสามารถปลดปล่อยความเครียดจากการทำงาน ยิ่งนางเอกแสดงความเป็นตัวตนของคนในปัจจุบันมากเท่าไหร่ ยิ่งทำให้ผู้ชมจิกหมอนนอนฟินไปตามๆกัน ทั้งนี้พระเอกก็ต้องงามสมชายชาตรี จึงทำให้ออเจ้าทั้งหลายนิยมชมชอบกันและอยากที่จะทำให้สาวๆหลายคนกลับไปในโลกของอดีตเพื่อตามหาสามีข้ามพบข้ามชาติอย่างเกศสุรางค์กันทั่วบ้านทั่วเมือง 

    ตัวอย่างจากละครเรื่อง บุพเพสันนิวาส

    ที่มาภาพ Kapook.com

              อย่างไรก็ตามหากคุณเป็นผู้หญิงที่ต้องการย้อนกลับไปในอดีตลองมาสังเกตลักษณะของผู้หญิงที่ย้อนเข้าไปในอดีต มักจะมี 3 สิ่งที่คล้ายคลึงกันดังนี้

    • ภาษา
    • กิริยา
    • รูปลักษณ์และสถานะทางสังคม
          ประการแรกที่ผู้หญิงปัจจุบันต้องพกไป คือ ภาษา  ภาษาในที่นี้หมายถึงภาษาต่างชาติที่นางเอกต้องมีติดตัวไปเพื่อช่วยแก้ไขปัญหาบ้านเมือง มณีจันทร์จากเรื่องทวิภพ มีความสามารถในภาษาอังกฤษ ฝรั่งเศส และเยอรมันเข้าไปแก้ไขปัญหาในช่วงการเกิดวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 ในช่วงที่ไทยเสียดินแดนฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขงให้กับฝรั่งเศสในสมัยรัชกาลที่ 5 ลักษณะนิสัยของมณีจันทร์และการะเกด (ผู้เขียนขอใช้ชื่อการะเกดที่มีเกศสุรางค์สิงอยู่) มีความคล้ายคลึงกันตรงที่ว่าไม่ได้เป็นผู้หญิงที่อยู่ในขนบหรือในแบบที่สังคมปิตาธิปไตยคาดหวัง 
          หากแต่มีความสามารถพิเศษทางด้านภาษาจึงนำพาให้เธอเป็นที่ยอมรับและนับหน้าถือตาของสังคมคนในอดีต ดังที่ปรากฏในละครเรื่องบุพเพสันนิวาส นางเอกสามารถตอบโต้กับออกญาวิไชยเยนทร์หรือ คอนสแตนติน ฟอลคอน  (รับบทโดยหลุยส์สก็อต) โดยการใช้ภาษาฝรั่งเศส เป็นสื่อกลางในการสื่อสารและนางเอกยังอาสาเป็นล่ามภาษาฝรั่งเศสให้กับกลุ่มขุนนางไทยในสมัยนั้นอีกด้วย ภาพลักษณ์ของผู้หญิงในยุคปัจจุบันจึงดูไม่ด้อยไปกว่าหญิงในอดีตและสร้างคุณค่าให้กับผู้หญิง ดังนั้น การจะเป็นผู้หญิงจึงต้องมีความสามารถที่เป็นที่ประจักษ์ในสายตาของผู้ชาย
    ที่มาภาพ Ch3Thailand.com
      
       ที่มาภาพ Ch3Thailand.com


    ตัวอย่าง การโต้ตอบเป็นภาษาฝรั่งเศสของแม่หญิงการะเกดและคอนสแตนติน ฟอลคอน

           ประการที่สอง กิริยา กิริยามารยาทของหญิงในยุคปัจจุบัน จะเน้นไปในเชิงการกล้าพูด กล้าแสดงออกและแสดงความคิดเห็น ผิดกับหญิงในอดีตที่มักจะสงบเสงี่ยมเจียมตนไม่ค่อยพูดค่อยจากเท่าไหร่นัก หากแต่จะมีเสน่ห์ตรงที่มีกิริยามารยาท มีความสามารถในด้านการบ้านการเรือน ยิ่งไปกว่านั้นการได้รับการศึกษาของสตรี ซึ่งในสมัยนั้นเขตพระราชฐานชั้นในเป็นศูนย์กลางในการศึกษาของสตรีชั้นสูงจึงทำให้เป็นที่ยอมรับในสังคม อุดมคติของหญิงไทยที่ต้องเป็นกุลสตรีดูจะเห็นได้ชัดจากลักษณะนิสัยของแม่พลอย จากนวนิยาย เรื่อง สี่แผ่นดิน ที่ติดตาคนไทยมาทุกยุคทุกสมัย เป็นสตรีไทยในอดีตที่ทุกคนคาดหวังว่าจะเป็นตัวละครอีกหลายเรื่องในนวนิยายจึงมีภาพจำจากนวนิยาย เรื่อง สี่แผ่นดินเป็นส่วนใหญ่ 
    แม่พลอย จากละครเรื่องสี่แผ่นดิน ตัวแทนความเป็นกุลสตรีในอุดมคติ 

           หากแต่ในลักษณะตรงข้ามกัน แม่หญิงการะเกดในเรื่องบุพเพสันนิวาส ถูกตราหน้าว่าเป็นหญิงวิปลาส (วิปลาส ในที่นี้หมายถึงผิดไปจากปกติ) ในสังคมอยุธยา แต่ด้วยความที่กิริยา มารยาทประกอบกับความสามารถของเธอทำให้เป็นที่ยอมรับและเป็นที่ประจักษ์แก่สายตาของคนทั้งหลายด้วยลักษณะนิสัยที่เป็นคนกล้าพูด กล้าแสดงออก ที่แตกต่างจากผู้หญิงอื่นจึงทำให้ดูมีเสน่ห์ในสายตาชายที่ไม่ง่ายนักที่จะพบกับผู้หญิงที่กล้าแสดงออกทำให้ไม่ว่าจะเป็นหมื่นเรือง (รับบทโดย ปั้นจั่น) และ พระเอกอย่างท่านหมื่นสุนทรเทวา หรือพ่อเดช (รับบทโดย โป๊ป ธนวรรรธน์)ต้องหลงเสน่ห์สาวใจกล้าอย่างเธอ 

     ที่มาภาพ Ch3Thailand.com
    ที่มาภาพ Ch3Thailand.com


    ภาพจากละครเรื่อง บุพเพสันนิวาส แสดงให้เห็นถึงการโต้ตอบกันระหว่างแม่หญิงการะเกดและหมื่นเรือง 


    ตัวอย่างจากละครเรื่อง บุพเพสันนิวาส แสดงออกถึงลักษณะความกล้าเจรจาของผู้หญิง

  •          ประการสุดท้าย ที่ขาดไม่ได้เลย คือ ภาพลักษณ์และสถานะทางสังคม สังเกตว่า หญิงที่กลับไปในอดีตจะต้องมีรูปงาม สวย และดูดี รวมถึงการย้อนกลับไปในสถานะทางสังคมที่ได้รับการยอมรับนั่นคือ นางเอกย้อนกลับไปเป็นลูกของเจ้าเมืองพิษณุโลก และได้อยู่ในบ้านของขุนนางทำให้เธอได้รับการปรนนิบัติเป็นอย่างดี แม้ในช่วงแรกเธอจะไม่ได้รับการยอมรับเท่าไหร่นัก เนื่องจากแม่หญิงการะเกดก่อนที่เกศสุรางค์จะเข้าสิงนั้นเป็นคนโหดเหี้ยมและไม่มีใครอยากเข้าใกล้ จนกระทั่งผู้หญิงที่มีจิตใจดีอย่างเกศสุรางค์เข้าสิงร่างจึงทำให้ภาพพจน์ของการะเกดจึงเปลี่ยนแปลงไป อย่างไรก็ตามสิ่งที่การะเกดในอดีตทิ้งไว้ คือสถานะทางสังคมที่เกิดมาในชาติตระกูลที่ดีและได้รับการยอมรับ 
              เนื่องจากว่าสังคมในอดีต การเลื่อนฐานะของคนในสังคมเป็นไปได้ยาก ระบบศักดินาทำให้การเลื่อนชั้นและกลุ่มอำนาจคงอยู่ในกลุ่มของตนเอง อย่างที่เรียกได้ว่าเป็นระบบอุปถัมภ์ก็ไม่น่าจะไม่ผิด ดังนั้นด้วยศักดิ์ศรีของแม่การะเกดที่เป็นลูกสาวของขุนนางโดยตรงอยู่แล้วจึงทำให้เป็นที่ยอมรับภาพลักษณ์ของเธอจึงดูดีและเป็นจุดเด่นในสังคมแม้ว่าพฤติกรรมจะขัดกับสิ่งที่สังคมสมัยนั้นคาดหวังก็ตาม ลองนึกภาพนางเอกลองไปสิงร่าง บ่าวไพร่ หรือทาสในเรือนสิ ลองคิดดูเนื้อเรื่องคงจะไม่ออกมาให้ฟินแบบนี้แน่ เพราะการเลื่อนสถานะของสังคมในอดีตไม่ได้ง่าย ถ้าเป็นภรรยาของพระเอกจริง สถานะก็จะเป็นเพียงเมียบ่าว ที่ไม่ได้รับการยอมรับดั่งเมียกลางเมือง(เมียที่ได้รับการยอมรับจากพ่อแม่) และเมียพระราชทานอย่างเมียหลวง เป็นแน่
     
    การแต่งกายของแม่หญิงการะเกด แสดงถึงสถานะทางสังคม
    ที่มาภาพ Ch3Thailand.com

    ภาพลักษณ์ของแม่หญิงการะเกดก่อนเกศสุรางค์จะเข้ามาแทน

    ตัวอย่างภาพลักษณ์ของผู้หญิงในอดีตและปัจจุบันที่แตกต่างกัน

    ที่กล่าวมาทั้งหมดทั้งมวล คือการตั้งข้อสังเกตจากละครมาถึงตรงนี้ขอขอบคุณคนที่อ่านจบ และติดตามงานเขียนกันต่อไป ผู้เขียนก็ดูและฟินเหมือนๆท่านทั้งหลายหากแต่ต้องการเสนอมุมมองในการเสพละครที่แตกต่าง หวังว่าคงจะเป็นประโยชน์ต่อออเจ้าไม่มากก็น้อย

    กศว เขียน 


Views

เข้าสู่ระบบเพื่อแสดงความคิดเห็น

Log in
จุ๊บ จิ๊บ (@fb1654535261301)
ชอบมากๆ จะคอยติดตามงานเขียนนะคะ กศว
Kiattisak Wongliang (@fb1601113969951)
@fb1654535261301 จะมีให้ติดตามดันเรื่อยๆนะครับ
Suwanan Choolek (@fb1735896769754)
อยากเป็นแม่นายการะเกดจังเลยค่ะแอด 555
Kiattisak Wongliang (@fb1601113969951)
@fb1735896769754 กาละแมก่อนไหมครับ